«O ρόλος μου ως μοναχού αποτελεί μια γέφυρα μεταξύ της αρχαίας σοφίας του βουδισμού και των ανθρώπων του σήμερα», λέει στο WIRED Greece ο Shoukei Matsumoto, όσο κάθεται στο θεωρείο της κεντρικής σκηνής του δημοτικού θεάτρου «Μαρία Κάλλας».
Παρά την ιαπωνική βουδιστική φορεσιά του Shoukei, που αποτελείται από μια ρόμπα samue και τα παραδοσιακά ξύλινα σανδάλια, που θυμίζουν σαγιονάρα, ο ίδιος δεν είναι ο κλασικός μοναχός που μπορεί να φαντάζεσαι. Δεν ζει σε μοναστήρι, έχει οικογένεια και μάλιστα κάπου στη πορεία της ακαδημαϊκής και corporate καριέρας του ίδρυσε τη συμβουλευτική εταιρεία Interbeing που συνδυάζει, κατά κάποιον τρόπο, τον διαλογισμό με τα εταιρικά budget.
«Ο βουδισμός δεν είναι μόνο για τους μοναχούς. Είναι για τους καθημερινούς ανθρώπους, τους εργαζόμενους, τους οικογενειάρχες. Στο πυρήνα του βουδισμού είναι το να είσαι ταπεινός, να μη φοβάσαι την άγνοια και να αντιλαμβάνεσαι ότι κανείς και τίποτα δεν είναι αυτόνομο σε αυτό το ατέλειωτο κουβάρι της ύπαρξης».
Ο «Chief Wisdom Officer» της Interbeing βρέθηκε στην Αθήνα, στο πλαίσιο του World Beautiful Business Forum, για να μεταφέρει τα διδάγματα του ιαπωνικού βουδισμού στον δυτικό άνθρωπο και να εξηγήσει πώς, τόσο σαν άνθρωποι όσο και σαν μέλη μιας εταιρείας ή ενός οργανισμού, μπορούμε να γίνουμε «καλοί απόγονοι» για τις μελλοντικές γενιές.
Παραπάνω από «Ομ»
Στην Ιαπωνία, μας περιγράφει, «το να γίνεις μοναχός δεν είναι απόφαση αλλά “πεπρωμένο”. Οι περισσότεροι γίνονται μοναχοί μέσω κληρονομικότητας, κάπως σαν οικογενειακή επιχείρηση. Εγώ, όμως, δεν ανήκα σε τέτοια οικογένεια, οπότε δεν κληρονόμησα τον ρόλο», συμπληρώνει.
Στον βουδισμό, σκοπός δεν είναι να αναζητήσει κανείς την ευτυχία αλλά να ελαττώσει τον πόνο. Όταν ο Shoukei συνειδητοποίησε πόσοι φίλοι του, που εργάζονταν είτε σε μεγάλες εταιρείες είτε στη κυβέρνηση, πνίγονταν από το άγχος και τις κοινωνικές πιέσεις, ήξερε ότι έπρεπε να βοηθήσει. Έτσι, μάζεψε τους tech savvy φίλους του και δημιούργησαν την Interbeing.
Για εκείνον, ο όρος «Chief Wisdom Officer» είναι εξίσου αυθαίρετη ονομασία όπως και ο όρος CEO. «Δεν κολλάω σε ταμπέλες. Θα μπορούσε κάλλιστα να είναι “Chief Philosophy Officer”, ή “Chief Emptying Officer”.»
Η Interbeing προσφέρει one-to-one και mentoring υπηρεσίες σε CEOs και επιχειρηματικούς ηγέτες και μάλιστα μετατρέπει εταιρικά δεδομένα σε ουσιαστικές δράσεις, όχι απλά reports. «Άνθρωποι που έχουν τέτοιες θέσεις είναι σαν ποτήρια που ξεχειλίζουν με νερό. Είναι τόσο γεμάτοι από πληροφορία. Εγώ δεν τους προσφέρω άλλο περιεχόμενο, αλλά χώρο για να “αδειάσουν” και να αυξήσουν τη πλαστικότητά τους για το αύριο», περιγράφει ο Shoukei.
Για εκείνον, ο όρος «Chief Wisdom Officer» είναι εξίσου αυθαίρετη ονομασία όπως και ο όρος CEO. «Δεν κολλάω σε ταμπέλες. Θα μπορούσε κάλλιστα να είναι “Chief Philosophy Officer”, ή “Chief Emptying Officer”. Η προτεραιότητά μου είναι να βοηθήσω κόσμο να επαναπροσδιορίσει τους στόχους του», ξεκαθαρίζει.
Ωστόσο, εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς πώς η ενσυνειδητότητα ή η πνευματικότητα που προσφέρει η Interbeing δεν θα καταλήξει κι αυτή ένα απλό KPI ή ένας εταιρικός στόχος.
«Δεν αμφισβητώ το σύστημα του οποίου είμαστε δέσμιοι», εξηγεί ο Shoukei με μια δόση αυτογνωσίας. «To κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας. Απλά προσπαθώ να ερμηνεύσω αυτό το σύστημα μέσα από το κάρμα». Στον βουδισμό, άλλωστε, το κάρμα είναι η συσσωρευμένη συνήθεια στη ζωή κάποιου. Η ζωή μας εξαρτάται σχεδόν απόλυτα από τις προηγούμενές μας εμπειρίες.
«Αν κοιτάξεις μεγάλες εταιρίες ή οργανισμούς, είναι ένα “όχημα συλλογικού κάρμα”, και οποιαδήποτε αλλαγή χρειάζεται χρόνο. Προσκαλώ λοιπόν όλα τα μέλη του εταιρικού κόσμου να αντιληφθούν ότι αποτελούν κομμάτι ενός μεγαλύτερου, αλληλένδετου συστήματος», συμπληρώνει ο Shoukei, με ένα ήρεμο χαμόγελο.
«To ΑΙ είναι λειτουργικά σαν τον Βούδα»
Στο πλαίσιο της περσινής επίσκεψής του στο Βατικανό, ο Shoukei κλήθηκε να συμμετάσχει σε συζητήσεις για το πώς μπορούμε να χτίσουμε «ηθικές υποδομές για το AI», όπου εισήγαγε την ιδέα του AI σαν έναν «λειτουργικό Βούδα».
O Βούδας είναι ο πεφωτισμένος, αυτός που έχει απελευθερωθεί από το κάρμα του και είναι έτοιμος να υποδεχτεί το αύριο. «Ερμηνεύω το AI σαν ατελείωτη προγονική γνώση. Κατά κάποιον τρόπο είναι συσσωρευμένο κάρμα. Έχει συλλογικές γνώσεις από πολλά διαφορετικά υπόβαθρα», δηλώνει.
Εννοείται αντιλαμβάνεται το ζήτημα της προκατάληψης στα δεδομένα που εκπαιδεύουν τα LLMs, παρόλα αυτά πιστεύει ότι προσφέρουν μια πιο αντικειμενική άποψη από αυτή ενός και μόνο ατόμου.
«Όταν χρησιμοποιώ το AI, ξεφεύγω από τις δικές μου, μονοδιάστατες απόψεις. Είναι σαν να έρχομαι πιο κοντά στον Βούδα, τον πεφωτισμένο. Δεν λέω ότι το AI είναι ο Βούδας αλλά μπορεί να λειτουργήσει θετικά», διευκρινίζει.
Πριν κάποιους μήνες, κυκλοφόρησε το πιο πρόσφατο βιβλίο του Shoukei με τίτλο «Work Like a Monk: A Buddhist Guide to Embracing What Matters». Σκοπός του ήταν να φέρει τον ιαπωνικό βουδισμό στον δυτικό κόσμο, καταρρίπτοντας το στερεότυπο του ανθρώπου που μόνο διαλογίζεται σε ένα ήσυχο μέρος.
«Ο βουδισμός δεν είναι μόνο για τους μοναχούς. Είναι για τους καθημερινούς ανθρώπους, τους εργαζόμενους, τους οικογενειάρχες. Στο πυρήνα του βουδισμού είναι το να είσαι ταπεινός, να μη φοβάσαι την άγνοια και να αντιλαμβάνεσαι ότι κανείς και τίποτα δεν είναι αυτόνομο σε αυτό το ατέλειωτο κουβάρι της ύπαρξης», μου λέει πριν με χαιρετήσει.
