Τα AI τραγούδια κατέφτασαν στα ελληνικά ραδιόφωνα

Ήταν περασμένη 1:30 τη νύχτα της Παρασκευής. Επέστρεφα σπίτι με ταξί, όταν από τα ηχεία άρχισε να παίζει, σε έναν ελληνικό ραδιοφωνικό σταθμό, μια άγνωστη μπαλάντα. Soft-rock ήχος και μια μελαγχολική ανδρική φωνή που θύμιζε κάτι μεταξύ Richard Marx και Bryan Adams. Το τραγούδι μού ήταν παντελώς άγνωστο, αλλά ταυτόχρονα και αλλόκοτα γνώριμο. Με μπέρδεψε εντελώς.

Για να ανακαλύψω ποιο ήταν, όπως κάνω συνήθως με άγνωστα τραγούδια, έβγαλα γρήγορα το κινητό μου και άρχισα να σημειώνω μερικές από τις λέξεις που μπορούσα να διακρίνω στους στίχους. Κι αυτοί, με τη σειρά τους, ήταν αρκετά αλλόκοτοι.

My heart still burns, although the flame is gone

I sing your name, but know I stand alone

Για μερικά δευτερόλεπτα πέρασε από το μυαλό μου μια κάπως παράλογη σκέψη: λες να παίζει το ελληνικό ραδιόφωνο τραγούδι AI;

Γρήγορα την απέρριψα. Αυτό που άκουγα, άλλωστε, έμοιαζε αρκετά ανθρώπινο, σαν να ήταν απλώς ένα τραγούδι από τα ’90s που αγνοούσα. Και στην τελική, θα έπαιζε το ραδιόφωνο τραγούδι φτιαγμένο από AI;

Όταν όμως έφτασα σπίτι και έψαξα τους στίχους, το αποτέλεσμα με διέψευσε.

Η μπαλάντα ονομάζεται Memory Remains και το καλλιτεχνικό project πίσω από αυτήν είναι το MelodySpot. Κυκλοφόρησε στις 25 Οκτωβρίου 2025, στο άλμπουμ The Echoing Silence. Στα metadata που εμφανίζει το Shazam δεν υπάρχει ούτε αναγνωρίσιμος τραγουδιστής ούτε συνθέτης, ενώ ως songwriter και producer αναγράφεται απλώς «MelodySpot Artist». Το ίδιο τραγούδι κυκλοφορεί στο YouTube και μέσω ενός καναλιού που ονομάζεται AI Music Lab.

Είναι, πράγματι, τραγούδι AI. Και μάλιστα έχει ήδη βρει το κοινό του.

Το Memory Remains έχει συγκεντρώσει περισσότερες από 13 εκατομμύρια προβολές στο YouTube. Και όπως ανακάλυψα τυχαία εκείνο το βράδυ, έχει καταφέρει επίσης να διασχίσει το σύνορο ανάμεσα στο ατελείωτο AI slop του internet και στο ραδιόφωνο, ακόμη και στην Ελλάδα.

Τα AI τραγούδια έχουν λοιπόν αρχίσει να διεισδύουν στους ραδιοφωνικούς σταθμούς. Μαζί τους φέρνουν ένα ερώτημα που η παγκόσμια μουσική βιομηχανία προσπαθεί με δυσκολία να απαντήσει: τι ακριβώς συμβαίνει όταν ένα τραγούδι χωρίς ανθρώπινο ερμηνευτή μπαίνει στην ίδια ροή με τα υπόλοιπα;

Ποιος τραγουδά στα ερτζιανά;

Το πέρασμα της AI μουσικής στο ραδιόφωνο έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις και αλλαγές κανόνων σε άλλες χώρες.

Μια από τις πρώτες εντυπωσιακές περιπτώσεις διείσδυσης του AI στα ραδιόφωνα ήρθε πρόσφατα από την Αυστραλία. Μέσα σε λίγους μήνες, ο σχετικά άγνωστος παραγωγός Josh Fawaz βρέθηκε στο επίκεντρο της μουσικής βιομηχανίας, όταν η διασκευή του στο Like a Prayer της Madonna κατέκτησε το Νο 1 του National Radio Airplay chart, αφού συγκέντρωσε δεκάδες χιλιάδες μεταδόσεις από ραδιοφωνικούς σταθμούς.

Σύντομα, μουσικοί και επαγγελματίες του χώρου άρχισαν να αμφισβητούν την προέλευση του τραγουδιού και να υποστηρίζουν ότι είχε δημιουργηθεί με generative AI. Στα credits, ο Fawaz εμφανιζόταν ως performer, δηλαδή ως ο άνθρωπος πίσω από τα φωνητικά, ενώ ο θείος του, Fadi Fawaz, αναφερόταν στα synths και την παραγωγή. Η υπόθεση αυτή έφερε στην επιφάνεια μια διάκριση που γίνεται όλο και πιο δύσκολη όσο εξελίσσονται τα εργαλεία. Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται ήδη ευρέως στην παραγωγή, από το mixing και το mastering μέχρι την επεξεργασία της φωνής. Στα πλήρως AI-generated κομμάτια, ωστόσο, ένα generative μοντέλο μπορεί να αναλάβει τη σύνθεση, την ενορχήστρωση και τα φωνητικά, ξεκινώντας από ένα prompt.

Η διαμάχη στην Αυστραλία γύρω από τη διασκευή του Like a Prayer οδήγησε τελικά σε αλλαγή των κανόνων: τα πλήρως AI-generated recordings αποκλείστηκαν από τα charts, τα οποία πλέον απαιτούν ένα τραγούδι να είναι «substantially human-made» για να μπορεί να συμμετέχει.

Ένα παρόμοιο επεισόδιο εκτυλίχθηκε πρόσφατα και στη Σουηδία. Το folk-pop I Know, You’re Not Mine (Jag Vet, Du Är Inte Min), από έναν μυστηριώδη καλλιτέχνη με το όνομα Jacub, ανέβηκε στην κορυφή του Spotify στη χώρα, συγκεντρώνοντας περισσότερα από 5 εκατομμύρια streams παγκοσμίως και περίπου 200.000 στη Σουηδία.

Η επιτυχία του συνοδεύτηκε από ερωτήματα γύρω από την ταυτότητα του δημιουργού και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Η IFPI Sweden αποφάσισε τελικά να αποκλείσει το κομμάτι από το επίσημο chart Sverigetopplistan, εφαρμόζοντας τον κανόνα της που αφήνει εκτός τραγούδια τα οποία έχουν δημιουργηθεί κατά κύριο λόγο με AI. «Αν ένα τραγούδι είναι κατά κύριο λόγο προϊόν τεχνητής νοημοσύνης, δεν έχει θέση στην κορυφαία λίστα», δήλωσε ο CEO της IFPI Sweden, Ludvig Werber.

Στην Ελλάδα, η άφιξη τέτοιων κομματιών στο ραδιόφωνο βρίσκει προς το παρόν ένα πιο θολό τοπίο. Δεν υπάρχει ακόμα ειδικό πλαίσιο σήμανσης της AI-generated μουσικής στο ραδιόφωνο, ούτε αντίστοιχος κανόνας για τα charts. Ένα τραγούδι σαν το Memory Remains μπορεί έτσι να ενταχθεί κανονικά στο πρόγραμμα ενός σταθμού, δίπλα στους ανθρώπινους καλλιτέχνες των οποίων μιμείται τον ήχο, χωρίς ο ακροατής να έχει κάποιον προφανή τρόπο να γνωρίζει πώς δημιουργήθηκε.

Το Memory Remains δεν είναι η μόνη τέτοια περίπτωση στο ελληνικό ραδιόφωνο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι και το Papaoutai (Afro Soul), μια AI διασκευή της πασίγνωστης επιτυχίας του Stromae, η οποία έχει μεταδοθεί από διάφορους σταθμούς, ανάμεσά τους και το ZOO Radio στη Θεσσαλονίκη και το Capital 104,8 στις Σέρρες. Μάλιστα, το ZOO το έχει συμπεριλάβει στο δικό του THESS TOP 30. Στην περίπτωση αυτή, όπως και σε αυτή της Αυστραλίας, το ΑΙ δίνει νέα μορφή σε ένα ήδη γνωστό τραγούδι, κατακτώντας μάλιστα υψηλές θέσεις στις playlists των σταθμών.

Τι κάνουν οι streaming πλατφόρμες;

Το ίδιο ερώτημα έχει φτάσει εδώ και καιρό στις μεγάλες streaming πλατφόρμες, οι οποίες ωστόσο ακολουθούν διαφορετικές προσεγγίσεις. Προς το παρόν, δεν υπάρχει μια γενική νομική υποχρέωση που να επιβάλλει τη σήμανση κάθε AI-generated τραγουδιού, παρότι οι πιέσεις για μεγαλύτερη διαφάνεια αυξάνονται.

Το Spotify έχει αρχίσει να πειραματίζεται με περισσότερες πληροφορίες γύρω από τη χρήση AI. Τον Απρίλιο λάνσαρε δοκιμαστικά μια λειτουργία που εμφανίζει στα credits ενός τραγουδιού τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιήθηκε τεχνητή νοημοσύνη κατά τη δημιουργία του. Το σύστημα βασίζεται, ωστόσο, σε εθελοντικές δηλώσεις που περνούν στην πλατφόρμα μέσω καλλιτεχνών, labels και distributors, αφήνοντας σημαντικό μέρος της ευθύνης στους ίδιους τους δημιουργούς.

Η Deezer έχει επιλέξει μια πιο παρεμβατική προσέγγιση. Χρησιμοποιεί δικό της εργαλείο ανίχνευσης AI-generated μουσικής και επισημαίνει τα κομμάτια που εντοπίζει. Σύμφωνα με την εταιρεία, το σύστημα μπορεί ήδη να αναγνωρίζει μουσική που έχει παραχθεί με ορισμένα από τα δημοφιλέστερα generative-AI εργαλεία και συνεχίζει να επεκτείνεται ώστε να καλύπτει περισσότερα μοντέλα.

Οι αριθμοί της πλατφόρμας αποτυπώνουν και την έκταση της διείσδυσης του AI στη μουσική. Τον Ιούλιο, η Deezer ανακοίνωσε ότι τις ημέρες αιχμής πάνω από το 50% της νέας μουσικής που παραδιδόταν στην πλατφόρμα ήταν πλήρως AI-generated. Τον Ιούνιο, ο ημερήσιος μέσος όρος είχε φτάσει περίπου τα 90.000 κομμάτια.

Η κατανάλωσή τους, βέβαια, παραμένει πολύ μικρότερη από τον όγκο της παραγωγής τους, αντιστοιχώντας περίπου στο 1%-3% των συνολικών streams. Η Deezer τα επισημαίνει και τα κρατά εκτός των αλγοριθμικών και editorial recommendations της.

Η Apple Music, από την άλλη, κινείται προς την κατεύθυνση της διαφάνειας στα metadata, ζητώντας πλέον από labels και distributors να δηλώνουν τη χρήση AI στα uploads τους. Τα λεγόμενα «transparency tags» μπορούν να καταγράφουν εάν τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιήθηκε στη δημιουργία ενός τραγουδιού ή βίντεο.