Ένας αστεροειδής σε σχήμα φιστικιού μάλλον κρύβει μυστικά
Τον Απρίλιο του 2025, το διαστημικό σκάφος της NASA, Lucy, πέρασε σε απόσταση 1.046 χλμ. από τον αστεροειδή Donaldjohanson. Πρόκειται για έναν αστεροειδή σε σχήμα φιστικιού, που δημιουργήθηκε πριν από περίπου 155 εκ. χρόνια.
Το Lucy φωτογράφισε και μελέτησε τον αστεροειδή, πάνω στον οποίο βρήκε κρατήρες, κορυφογραμμές αλλά και ίχνη αρχαίου νερού! Ήταν η πρώτη φορά που ο Donaldjohanson μελετήθηκε από κοντά, ωστόσο οι επιστήμονες είχαν ήδη αντιληφθεί την ύπαρξή του από τη Γη.
Σε αντίθεση με άλλους αστεροειδείς και πλανήτες που περιστρέφονται γύρω από έναν και μόνο άξονα, ο Donaldjohanson συμπεριφέρεται λίγο περίεργα. Περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του μία φορά κάθε 10,5 ημέρες, ενώ παράλληλα ταλαντεύεται μπρος-πίσω μία φορά κάθε 26,5 ημέρες.
Το σχήμα του αστεροειδούς είναι ιδιαίτερο. Είναι σαν δύο ξεχωριστοί λοβοί που συνδέονται από έναν στενό λαιμό, κάτι που οι επιστήμονες αποκαλούν δίλοβη δομή. Ο αστεροειδής μάλλον σχηματίστηκε όταν ενώθηκαν θραύσματα από μια σύγκρουση. Εκτιμάται ότι ο Donaldjohanson περιστρεφόταν 10 φορές ταχύτερα όταν πρωτοσχηματίστηκε. Ωστόσο, λόγω του φαινομένου YORP – σύμφωνα με το οποίο το ηλιακό φως θερμαίνει έναν αστεροειδή και η θερμότητα αυτή απελευθερώνεται ως υπέρυθρη ακτινοβολία – τόσο ο άξονας όσο και η ταχύτητα περιστροφής του άλλαξαν.
Στην επιφάνεια του Donaldjohanson ανακαλύφθηκαν και πλούσια σε σίδηρο αργιλικά ορυκτά, τα οποία θα μπορούσαν να έχουν σχηματιστεί μόνο με την παρουσία υγρού νερού. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, η παρατεταμένη αλληλεπίδραση με το νερό τείνει να αντικαθιστά τον σίδηρο στα αργιλικά ορυκτά με άλλα στοιχεία, όπως το μαγνήσιο. Επειδή, λοιπόν, ο σίδηρος είχε αυξημένη παρουσία στα ορυκτά αυτά, μάλλον το νερό ήταν παρόν εκεί για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
«Είναι χρήσιμο για τους επιστήμονες να συγκρίνουν τον Donaldjohanson με τον Bennu και τον Ryugu, οι οποίοι είναι φαινομενικά παρόμοιοι αστεροειδείς. Ακόμα και μια ανεπαίσθητη διαφορά είναι μια ένδειξη για την ιστορία της προέλευσής μας», δήλωσε ο Simone Marchi, αναπληρωτής ερευνητής της αποστολής Lucy.
Πηγή: ScienceDaily
Μήπως η λύση για την εξάλειψη των «σουπερ βακτηρίων» βρίσκεται στο χώμα;
Οι βακτηριακές λοιμώξεις που είναι ανθεκτικές στα παραδοσιακά αντιβιοτικά όλο και αυξάνονται. Αν δεν βρούμε ισχυρότερα αντιβιοτικά σύντομα, προβλέπεται ότι μέχρι το 2050, 39 εκ. άνθρωποι θα χάσουν τη ζωή τους.
Οι επιστήμονες, όμως, μπορεί να βρήκαν τη λύση σε μια συστάδα γονιδίων στους στρεπτομύκητες, ένα από τα πιο μελετημένα βακτηριακά γένη που ζουν στο χώμα και που, μάλιστα, αποτέλεσαν την πηγή για το πρώτο αποτελεσματικό αντιβιοτικό κατά της φυματίωσης.
Από τη συγκεκριμένη συστάδα γονιδίων προέκυψαν τέσσερα νέα αντιβιοτικά – η στραβιδίνη (stravidin), η ακιδομυκίνη (acidomycin), το α-Me-KAPA και η δαπαμυκίνη (dapamycin) – καθώς και η πρωτεΐνη στρεπταβιδίνη. Τα παραπάνω επιτίθενται σε διαφορετικά στάδια της παραγωγής της βιταμίνης Β7 (αλλιώς βιοτίνης), η οποία είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη των βακτηριακών κυττάρων.
Οι επιστήμονες βρήκαν αυτή τη συστάδα σε ένα τμήμα DNA μήκους 65.808 ζευγών βάσεων. «Είναι πρωτοφανές ότι βρήκαμε τέσσερα μόρια που στοχεύουν την ίδια μεταβολική οδό στην ίδια θέση», λέει ο Eric Brown, βιοχημικός στο Πανεπιστήμιο McMaster στο Χάμιλτον του Καναδά, ο οποίος ερευνά τον μεταβολισμό της βιοτίνης ως πιθανό στόχο για αντιβιοτικά εδώ και μια δεκαετία.
Τα αντιβιοτικά που προέκυψαν από τη γονιδιακή συστάδα δοκιμάστηκαν ξεχωριστά σε ποντίκια που είχαν μολυνθεί με το βακτήριο E. coli, και φάνηκε να μειώνουν τα βακτηριακά επίπεδα στο αίμα, το ήπαρ, τα νεφρά και τη σπλήνα των ποντικιών. Ωστόσο, όταν τους χορηγήθηκε συνδυασμός των αντιβιοτικών, η θεραπεία είχε καλύτερα αποτελέσματα.
Σε κάθε περίπτωση, επειδή κάποια από τα αντιβιοτικά που ανακαλύφθηκαν είναι καινούργια, πρέπει να μελετηθούν περαιτέρω για να κατανοηθεί πώς μπορούν να λειτουργήσουν στα ζώα, πόσο μάλλον στους ανθρώπους.
*Τα ονόματα των αντιβιοτικών στα ελληνικά είναι κατά προσέγγιση, καθώς κάποια αποτελούν καινούργιες ανακαλύψεις και δεν υπάρχουν ακόμα στη βιβλιογραφία.
Πηγή: Nature
O σκορπιός γίγαντας που έζησε πριν 415 εκ. χρόνια
Εδώ και 150 χρόνια, ένα απολίθωμα απασχολεί τους επιστήμονες. Νέα ευρήματα δείχνουν ότι μάλλον πρόκειται για τον μεγαλύτερο σκορπιό που έζησε ποτέ. Με μήκος ενός μέτρου και ηλικία 415 εκατομμυρίων ετών, ο Praearcturus gigas είναι περίπου 4-5 φορές μεγαλύτερος από τον σύγχρονο αυτοκρατορικό σκορπιό.
Όταν ανακαλύφθηκε το απολίθωμα, το 1870 στην Αγγλία, οι επιστήμονες πίστευαν ότι επρόκειτο για ένα γιγάντιο είδος διπλόποδου ή έναν γιγάντιο ονίσκο (γνωστό και ως γουρουνάκι, κουβαρίτσα, σφαιρούλα ή γαϊδουρόμπαλα). Η ιδέα ότι μπορεί να είναι σκορπιός έπεσε στο τραπέζι 20 χρόνια αργότερα, αλλά δεν είχε αποδειχθεί μέχρι σήμερα.
Για να διαπιστώσουν αν όντως πρόκειται για σκορπιό, οι ερευνητές συνέκριναν το απολίθωμα με φωτογραφίες και εικονογραφήσεις από αρχαία αρθρόποδα αλλά και οστρακόδερμα. Σε αντίθεση με τους αστακούς, όπου το κινητό και το σταθερό τμήμα της δαγκάνας τους βρίσκονται στην ίδια κατεύθυνση, το κινητό τμήμα της δαγκάνας του Praearcturus gigas κινούνταν αντίθετα από το σταθερό, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τους σύγχρονους σκορπιούς.
Εκτός αυτού, στα άκρα του Praearcturus gigas που καταλήγουν στις δαγκάνες, παρατηρήθηκαν κάποιες ραβδώσεις. Αρκετά είδη σύγχρονων σκορπιών έχουν αυτές τις ραβδώσεις, τις οποίες τρίβουν πάνω στο σώμα τους για να παράγουν ένα σφύριγμα που απωθεί τους θηρευτές. Μάλιστα, ο Praearcturus gigas έμοιαζε πάρα πολύ με έναν επίσης αρχαίο σκορπιό, ηλικίας 430 εκατομμυρίων ετών που ανακαλύφθηκε το 2015, τον Eramoscorpius brucensis.
Ο «σκορπιός κράκεν» θα μπορούσε να είναι ένας από τους πρώτους χερσαίους θηρευτές, μάλιστα χωρίς ιδιαίτερο ανταγωνισμό. Ωστόσο, επειδή η στεριά ήταν τότε κάτι το πρωτόγνωρο, οι χερσαίοι πόροι δεν έφταναν για να συντηρήσουν ένα τόσο μεγάλο ζώο.
Σύμφωνα με τον παλαιοντολόγο του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, Richard Howard, «τα πετρώματα όπου βρέθηκαν τα απολιθώματα προέρχονται από ποτάμι», υποδεικνύοντας ότι μάλλον ο σκορπιός ζούσε σε γλυκά νερά, κυνηγώντας μεγάλα ψάρια και άλλα ζώα.
Πηγή: Science News
«Αυτό το κινητό θα σε φάει»
Εδώ και χιλιάδες χρόνια, κάθε ανατολή και κάθε ηλιοβασίλεμα στέλνουν ένα βιολογικό σήμα στο σώμα μας. Ο άνθρωπος έχει εξελιχθεί να λειτουργεί σύμφωνα με τον κιρκάδιο ρυθμό, έναν 24ωρο κύκλο που ρυθμίζει τον ύπνο, τη θερμοκρασία, τις ορμόνες και τον μεταβολισμό μας.
Το τεχνητό φως μας έχει δώσει παραπάνω χρόνο για τις δραστηριότητές μας, αλλά αυτό έχει και συνέπειες. Ερευνητές διαπίστωσαν ότι η έκθεση σε έντονο τεχνητό φως το βράδυ, ειδικά μεταξύ 8 μ.μ. και 11:30 μ.μ., ενδέχεται να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης σοβαρών οφθαλμικών παθήσεων, όπως η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, ο καταρράκτης και το γλαύκωμα, που αναπτύσσονται συνήθως σε ηλικιωμένους.
Οι ερευνητές μελέτησαν 82.826 συμμετέχοντες από το Ηνωμένο Βασίλειο, εξαιρώντας όσους είχαν ήδη οφθαλμολογικές παθήσεις. Οι συμμετέχοντες φορούσαν μια συσκευή στον καρπό, παρόμοια με ένα Apple Watch, για 7 μέρες, η οποία κατέγραφε με υψηλή ακρίβεια την ποσότητα του φωτός (σε μονάδες lux) στην οποία εκτιθόταν το άτομο κάθε 1,2 δευτερόλεπτα.
Οι επιστήμονες παρακολούθησαν την υγεία των συμμετεχόντων για τα επόμενα 8 χρόνια. Τα άτομα που εκτίθεντο σταθερά σε φως πάνω από τα 1.000 lux τις βραδινές ώρες σημείωσαν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης οφθαλμικών παθήσεων: 31% υψηλότερο κίνδυνο για εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, 18% υψηλότερο κίνδυνο για καταρράκτη και 47% υψηλότερο κίνδυνο για γλαύκωμα.
Εδώ δεν πρόκειται για τη λάμπα του σαλονιού μας, η οποία είναι συνήθως μεταξύ 100 και 500 lux. Ο πραγματικός κίνδυνος προέρχεται από την έκθεση στο μπλε φως από τα σύγχρονα LED φώτα ή τον επαγγελματικό φωτισμό, που μπορούν να προκαλέσουν φωτοχημική βλάβη στα ευαίσθητα κύτταρα του φακού και του αμφιβληστροειδούς του ματιού.
Για να αποφύγουμε τον κίνδυνο, αρκεί να επιλέγουμε φωτισμό ασφαλή για τον κιρκάδιο ρυθμό, να χαμηλώνουμε τη φωτεινότητα των οθονών και να χρησιμοποιούμε φώτα χαμηλότερης έντασης πριν από τον ύπνο.
Πηγή: Medical Xpress
Για περισσότερες επιστημονικές ανακαλύψεις τις εβδομάδες που μας πέρασαν, επισκεφτείτε τη στήλη Week in Science.
