Το «FERTO» του Ακύλα Μυτιληνάιου, γνωστού και ως Akylas, που εκπροσωπεί τη χώρα μας στη φετινή Eurovision και πέρασε χθες στον μεγάλο τελικό του διαγωνισμού έχει κάνει πάταγο. Όχι μόνο για τους catchy στίχους, τον GenZ δικαιωματισμό του τα «θέλω όλα» και την εκρηκτική ενέργεια του 26χρονου Σερραίου, αλλά και πυροδοτώντας έναν διάλογο γύρω από το video clip του τραγουδιού.
Για τους δημιουργούς του video clip, Jim Georgantis και San Tierrez, δεν αρκούσε μια εναλλαγή πλάνων σε στούντιο, με τον Ακύλα να αλλάζει outfits και να κάνει lip sync το νέο χιτ που σίγουρα σου έχει κολλήσει. Ήθελαν να το πάνε ένα βήμα παραπέρα.
Τα γραφικά του βίντεο θυμίζουν το πρώτο Super Mario World, με έντονα pixels και γενικά ένα vintage άρωμα από τα ‘90s, που σίγουρα νοσταλγούν πολλοί.
Στην αισθητική του video κυριαρχεί το old-school gaming. Το τραγούδι ξεκινάει με τον Ακύλα να κρατάει στα χέρια του ένα κίτρινο Game Boy Color του 1998. Με το πάτημα του «Press Start», το βίντεο μας εισάγει σε ένα παράλληλο ψηφιακό κόσμο, όπου το avatar του Ακύλα είναι ντυμένο σαν εκείνον, και προσπαθεί να προσπεράσει εμπόδια για να καταλήξει στην κεντρική σκηνή του 70ου διαγωνισμού τραγουδιού στη Βιέννη.
Το video clip είναι σίγουρα fun και ιδιαίτερο και κανείς δεν αμφισβητεί τον κόπο και τη δημιουργικότητα που έπεσε για να φτιαχτεί. Ωστόσο, η ιντερνετική κοινότητα δεν έκρυψε την απογοήτευση της για τη πιθανή χρήση AI σε κάποια σημεία του video game. Τελικά χρησιμοποιήθηκε ΑΙ; Ποιές ήταν οι αντιδράσεις του κόσμου; Και γιατί αυτό να είναι τόσο κακό;
«Τι κρίμα. Μου άρεσε πολύ η ιδέα, αλλά τώρα όλα φαίνονται απλώς τεμπέλικα και φτηνά»
Τα γραφικά του βίντεο θυμίζουν το πρώτο Super Mario World, με έντονα pixels και γενικά ένα vintage άρωμα από τα ‘90s, που σίγουρα νοσταλγούν πολλοί. Στην αρχή ο ψηφιακός Ακύλας φαίνεται να τρέχει σε κάτι που μοιάζει με μια pixelated Σαντορίνη, με επτά καρδούλες στη κορυφή της οθόνης, που συμβολίζουν τις επτά ζωές του.
Ο Ακύλας δεν μένει εκεί. Κολυμπάει στη θάλασσα ανάμεσα σε ρημαγμένους κίονες και αμφορείς, παίζει ποντιακή λύρα (κεμεντζέ) στην πλατεία Μοναστηρακίου, ανταλλάζει πιστολίδια στο φεγγάρι και προσπαθεί να αποφύγει φαντάσματα σε μια υπόγεια σπηλιά με λάβα.
Το Reddit, παράλληλα, πήρε φωτιά με αφορμή την χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την παραγωγή. Ο χρήστης Pet_Velvet έχει γράψει ολόκληρη πραγματεία, επισυνάπτοντας ακόμα και screenshot από τα σημεία που θεωρεί ότι χρησιμοποιήθηκε AI.
Τα βασικά επιχειρήματα του αφορούν το στιγμιότυπα του Ακύλα όπου κάθεται σε μια καρέκλα, πάνω σε έναν καναπέ και τρώει το κέικ του με δύο πιρούνια, καθώς και ορισμένες θολές εικόνες, που οριακά θυμίζουν AI slop του Will Smith να τρώει μακαρόνια, από το 2023.
Σε συνέντευξη που έδωσαν οι δημιουργοί του video, οι οποίοι δούλευαν έως και 16ωρα καθημερινά για να βγάλουν το πρότζεκτ σε σύντομο χρονικό διάστημα, o San Tierrez παραδέχεται ότι «το AI χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο, αλλά το τελικό αποτέλεσμα προκύπτει μέσα από VFX (visual effects) workflow, εμπειρία και πολλή δουλειά στο post-production». Ο ίδιος τονίζει ότι δεν τον ενοχλούν τα σχόλια, ωστόσο είναι αδύνατον να παραβλέψουμε την απογοήτευση αρκετών eurofans.
Στο subreddit «σεντόνι» που δημιούργησε ο Pet_Velvet, κυριαρχούν σχόλια όπως «αυτό είναι τόσο απίστευτα απογοητευτικό. Για μένα, η Eurovision ήταν πρώτα και κύρια μια γιορτή της μουσικής και διαφορετικών πολιτισμών, μερικές από τις πιο ανθρώπινες ποιότητες. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι άψυχη, δεν εκπροσωπεί τον πολιτισμό μας, τον διαστρεβλώνει».
Yπάρχουν, vst;oso, και αυτοί που αποδέχονται τη χρήση του AI ως το νέο μαύρο. «Ως motion designer και animator, ναι, πιθανότατα είναι AI», απαντά άλλος χρήστης. «Εκτιμώ την ηρωική προσπάθεια όλων να διώξουν το AI τζίνι πίσω στο λυχνάρι, αλλά αμφιβάλλω αν αυτό θα αλλάξει κάτι: το AI έχει ήδη γίνει ένα καθιερωμένο εργαλείο στο οπλοστάσιό μας».
«Μα, μαμά το κάνουν και άλλοι!»
Η ελληνική συμμετοχή δεν ήταν η μόνη που δέχτηκε κριτική για τη χρήση AI. Κυκλοφόρησαν φήμες ότι το τραγούδι «Just Go» της Αζέρας, JIVA, ήταν το ίδιο φτιαγμένο με AI, το οποίο διέψευσε κατηγορηματικά ο τηλεοπτικός σταθμός, İTV.
Χρήστες στο διαδίκτυο εξέφεραν άποψη και για το «Superstar» του Σαν Μαρίνο. Κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης της Senhit στον εθνικό τελικό, πιθανολογείται ότι έπαιζε από πίσω AI-generated βιντεάκι του Boy George, χωρίς να έχει γίνει, όμως, κάποια επίσημη σχετική δήλωση.
Σαν να μην έφτανε αυτό, το κοινό κατηγόρησε και την ίδια τη διοργάνωση της φετινής Eurovision για το νέο logo και τα επιμέρους εικαστικά, κάθως αυτά μοιάζουν καρτουνίστικα και υπερβολικά συνθετικά. Σε τέτοια σχόλια, ο διευθυντής της Eurovision, Martin Green, απάντησε «δεν χρησιμοποιήθηκε καθόλου AI. Κάθε μορφή δημιουργικότητας είναι απόλυτα υποκειμενική», εκφράζοντας, παρόλ’αυτα τη χαρά του για τη κοινωνική κατακραυγή γύρω από το AI.
Πάντως, σε περσινή του δήλωση, ο πρώην Executive Supervisor του μουσικού διαγωνισμού, Martin Österdahl, είχε απαντήσει διαφορετικά λίγο αναφορικά με τη χρήση AI, εν γένει, στον θεσμό. «Η Eurovision απο τη μία γιορτάζει τον πολιτισμό, από την άλλη προχωράει μαζί με την τεχνολογία, βασιζόμενη πάντα στην ανθρωπιά. Το AI δεν θα φύγει. Απλά, πρέπει να βρούμε τρόπο να το κάνουμε φίλο μας και να το χρησιμοποιήσουμε σύμφωνα με τις αξίες μας».
Το AI όντως δεν θα φύγει. Το αν χρησιμοποιήθηκε ή όχι στο video clip του Ακύλα, από ένα σημείο και μετά, μάλλον δεν θα έχει καν τόση σημασία. Το θέμα έγκειται στο να υπάρχει διαφάνεια και αν πράγματι στη πορεία καλλιτέχνες ή visual effects επαγγελματίες αδικούνται. Για τώρα, φέρ’το κι ας τρως το κέικ σου με δυο πιρούνια.
