ΗΤΑΝ ΑΚΟΜΗ ΜΙΑ συναρπαστική εβδομάδα για τον κόσμο της επιστήμης. Από νέες θεραπείες ψυχεδελικών και ένα λίγο ιδιαίτερο αντηλιακό μέχρι ρομπότ που κινούνται μέσα στο λεπτό μας έντερο και τα μυστικά του φλοιού της Γης, ακολουθούν οι πιο ενδιαφέρουσες ειδήσεις που ξεχώρισαν τις τελευταίες ημέρες.
Για να δείτε περισσότερες επιστημονικές ανακαλύψεις τις εβδομάδες που μας πέρασαν, επισκεφτείτε τη στήλη Week in Science.
Ένα ρινικό σπρέι…ψυχεδελικών
Ένα στα τρία άτομα με μείζονα καταθλιπτική διαταραχή δεν βρίσκει ανακούφιση από τα παραδοσιακά αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Οι ανερχόμενες ψυχεδελικές θεραπείες, όπως η ψιλοκυβίνη ή το LSD, υπόσχονται ταχεία ανακούφιση. Ωστόσο, η επίδραση των θεραπειών αυτών είναι ακόμα σε ερευνητικό στάδιο και χρειάζεται χρόνο και ιατρική εποπτεία που μπορεί να κρατήσει έως και 12 ώρες.
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA διερεύνησε κατά πόσο η ενδορρινική χορήγηση του 5-MeO-DMT (mebufotenin) – ενός φυσικού ψυχεδελικού που βρίσκεται στο δηλητήριο του φρύνου του ποταμού Κολοράντο – θα μπορούσε να αποτελέσει λύση σε αυτό το πρόβλημα.
Μόλις φτάσει στον εγκέφαλο, το 5-MeO-DMT ενεργοποιεί δύο βασικούς υποδοχείς σεροτονίνης – τους 5-HT1A και 5-HT2A – οι οποίοι συμβάλλουν στη ρύθμιση της διάθεσης και της αντίληψής μας.
Στην έρευνα συμμετείχαν 193 ενήλικες ηλικίας 18 έως 75 ετών σε 38 κλινικά κέντρα στις ΗΠΑ, την Αυστραλία και την Ευρώπη, με ανθεκτικότητα στις παραδοσιακές θεραπείες της κατάθλιψης. Ο γιατρός πραγματοποίησε έναν ψεκασμό στο ρουθούνι του κάθε ασθενούς, ο οποίος αντιστοιχούσε είτε σε υψηλή (12 mg), μεσαία (8 mg), ή χαμηλή (0,3 mg) δόση του φαρμάκου, χωρίς να ξέρει κανείς ποια τελικά χορηγήθηκε.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το 85% των συμμετεχόντων στην ομάδα των 8 mg και το 78% στην ομάδα των 12 mg ήταν έτοιμοι να πάρουν εξιτήριο από την κλινική εντός δύο ωρών. Παρόλο που οι ψυχεδελικές επιδράσεις υποχώρησαν μέσα σε λίγες ώρες, περίπου το ένα τρίτο των συμμετεχόντων που έλαβαν κάποια από τις υψηλότερες δόσεις είδε τα συμπτώματά του να μειώνονται τουλάχιστον στο μισό.
Παρότι χρειάζονται κι άλλες μελέτες για να διαπιστωθεί η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου αυτού, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι δεν απαιτείται παρατεταμένη χρήση ψυχεδελικών για να επιτευχθεί ένα ανθεκτικό, μακροχρόνιο αποτέλεσμα.
Πηγή: MedicalXpress
Έχει και ο ήλιος ομπρέλα
Tον Αύγουστο του 2026, σε ανάρτησή του στα social media, ο Elon Musk δήλωσε ότι δορυφόροι θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια «σκιά» από τον Ήλιο, βοηθώντας έτσι να λυθεί το πρόβλημα της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Λίγοι ξέρουν αν ο Musk το εννοούσε αυτό σοβαρά. Ωστόσο, οι επιστήμονες μελετούν αυτό το ενδεχόμενο εδώ και χρόνια. Παλαιότερες προτάσεις περιλάμβαναν την απελευθέρωση σωματιδίων που ανακλούν το ηλιακό φως στην ατμόσφαιρα της Γης – κάτι που θα μπορούσε, ωστόσο να διαταράξει τις βροχοπτώσεις και την ανάπτυξη των φυτών στη Γη.
Σύμφωνα με νέα έκθεση του Planetary Sunshade Institute στο Λος Άντζελες, σε συνεργασία με άλλους φορείς, η οποία έλαβε επιχορήγηση ύψους 400.000 λιρών από την Υπηρεσία Προηγμένης Έρευνας και Εφεύρεσης του Ηνωμένου Βασιλείου (ARIA), θα μπορούσαμε να έχουμε ένα «πλανητικό σκιάστρο» σε μόλις 20 με 40 χρόνια.
Για να χτιστεί κάτι τέτοιο, θα χρειαστεί η εκτόξευση ενός αστερισμού δορυφόρων, γνωστών ως «ηλιογύρων», σε απόσταση περίπου δύο εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη. Κάθε ηλιόγυρος θα έχει διάμετρο 40 χιλιομέτρων και θα χρησιμοποιεί την κεντρόφυγο δύναμη της δικής του περιστροφής για να στηρίζει 512 λεπίδες – λεπτές σαν χαρτί – οι οποίες θα αντανακλούν το φως. Οι δορυφόροι θα ελέγχονται εξ αποστάσεως ώστε να ανακλούν διαφορετικές ποσότητες ηλιακού φωτός, αλλάζοντας τις θέσεις των λεπίδων.
Η έκθεση εκτιμά ότι για να εμποδιστεί περίπου το 1% της ηλιακής ακτινοβολίας και να μειωθεί η θερμοκρασία της Γης κατά 1 °C, θα απαιτούνταν περίπου 5.000 ηλιόγυροι. Το «σκίαστρο» που θα προκύψει θα αποτελείται από σχεδόν 70 εκατομμύρια τόνους υλικού.
Υπάρχουν πάρα πολλοί άγνωστοι παράγοντες. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Chantal Cappelletti, μηχανικό διαστημικών συστημάτων στο Πανεπιστήμιο του Nottingham, «δεν είναι κάτι που δεν μπορούμε να κάνουμε. Είναι απλά κάτι που απαιτεί τεράστιο αριθμό εκτοξεύσεων και χρημάτων».
Πηγή: Nature
Ένα ρομπότ στο λεπτό μας έντερο
To λεπτό μας έντερο έχει μήκος 6 μέτρα και διάμετρο περίπου 2,5 εκατοστών. Σε σχέση με το παχύ έντερο και το στομάχι είναι πολύ πιο δυσπρόσιτο και οι διαταραχές που εμφανίζονται εκεί είναι δύσκολο να εντοπιστούν, πόσο μάλλον να αντιμετωπιστούν.
Σήμερα, ο μόνος τρόπος να διαγνώσουμε προβλήματα του εντέρου είναι η εντεροσκόπηση με μπαλόνι, όπου ένας μακρύς σωλήνας τοποθετείται μέσα στο λεπτό έντερο κι ένας γιατρός φουσκώνει και ξεφουσκώνει εναλλάξ δύο μπαλόνια που βοηθούν στην προώθησή αυτού κατά μήκος της οδού. Πρόκειται για μια αργή και επίπονη διαδικασία.
Εμπνευσμένοι από την κίνηση και το δέρμα των φιδιών, μηχανικοί του MIT σχεδίασαν ένα νέο εύκαμπτο ρομπότ που μπορεί να κινείται με ευκολία μέσα από το στενό πέρασμα του λεπτού εντέρου. Στο ρομπότ αυτό, υπάρχουν δομές – η καθεμία με τέσσερις θαλάμους – που μπορούν να φουσκώσουν και να ξεφουσκώσουν σε διαφορετικούς συνδυασμούς, ρυθμίζοντας έτσι την κατεύθυνση προς την οποία κινείται το ρομπότ.
Τα τμήματα της κεφαλής και της ουράς του ρομπότ, επίσης καλύπτονται με ειδικά διαμορφωμένα περιβλήματα εμπνευσμένα από το kirigami – μια παραλλαγή του origami, όπου το χαρτί όχι μόνο διπλώνεται αλλά κόβεται κιόλας. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιφάνειες του ρομπότ μπορούν να παραμένουν επίπεδες μέχρι να τεντωθούν από τη διαστολή του μπαλονιού, γεγονός που κάνει τις προεξοχές του kirigami να πετάγονται προς τα έξω, δίνοντας στο ρομπότ την απαραίτητη τριβή για να κινηθεί στο ολισθηρό τοίχωμα του εντέρου.
Το ρομπότ μπορεί να εισέλθει στο σώμα είτε από το στόμα είτε από το ορθό, το τελικό τμήμα του παχέος εντέρου πριν τον πρωκτικό σωλήνα. Με ένα χειριστήριο, μπορεί κανείς να το καθοδηγεί μέσα από τα στενά περάσματα και τις απότομες καμπύλες του λεπτού εντέρου. Το ρομπότ περιλαμβάνει εργαλεία όπως κάμερα για απεικόνιση, ψεκαστήρα για χορήγηση φαρμάκων και κλιπ που μπορούν να λάβουν βιοψίες ιστού ή να αφαιρέσουν πολύποδες.
«Ελπίζουμε ότι μπορούμε να συνεχίσουμε να το εξελίσσουμε, ώστε να πετύχουμε μια πιο αυτοματοποιημένη αξιολόγηση του λεπτού εντέρου», καταλήγει ο Giovanni Traverso, καθηγητής μηχανολογίας στο MIT, και γαστρεντερολόγος στο Νοσοκομείο Brigham.
Πηγή: ΜΙΤ Νews
Μια αποθήκη οξυγόνου μέσα στη Γη
Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι το μάγμα που βρίσκεται στον φλοιό και τον μανδύα της Γης είχε μια συγκεκριμένη ποσότητα οξυγόνου, η οποία καθοριζόταν από τις ποσότητες και το ηλεκτρικό φορτίο άλλων στοιχείων, όπως το μαγνήσιο, το πυρίτιο και ο σίδηρος.
Μια νέα έρευνα του Κέντρου Προηγμένης Έρευνας Επιστήμης και Τεχνολογίας Υψηλής Πίεσης στο Πεκίνο, του Πανεπιστημίου Northwestern στις ΗΠΑ και του Vrije Universiteit στο Άμστερνταμ αποκάλυψε ότι υπάρχει μια «κρυφή» αποθήκη οξυγόνου στο εσωτερικό της Γης, που είναι πιο μεγάλη από ό,τι νομίζαμε.
Οι επιστήμονες αναπαρήγαγαν τις συνθήκες που επικρατούν βαθιά στο εσωτερικό της Γης. Συγκεκριμένα θέρμαναν μια συνθετική εκδοχή βασάλτη, ενός τύπου ηφαιστειακού πετρώματος που συνήθως δημιουργείται κάτω από τους ωκεανούς. Οι θερμοκρασίες στις οποίες υπέβαλαν τον βασάλτη κυμαίνονταν μεταξύ 1.200 και 1.800 °C, ενώ η πίεση έφτασε μέχρι και τα 7 gigapascals – περίπου 69.000 φορές τη φυσιολογική ατμοσφαιρική πίεση.
Έπειτα, το λιωμένο υλικό ψύχθηκε απότομα, κάτι που επέτρεψε στους επιστήμονες να μετρήσουν τις ποσότητες νερού και διοξειδίου του άνθρακα που υπήρχαν εκεί, καθώς και το «πλεονάζον οξυγόνο». Ανακάλυψαν, ότι σε αντίθεση με τη φυσιολογική ατμοσφαιρική πίεση, στα 7 gigapascals, το πλεονάζον οξυγόνο αντιστοιχούσε σε περισσότερο από το 5% του βάρους του συνολικού δείγματος.
Η ανακάλυψη αυτή είναι υψίστης σημασίας για την ιστορία της δημιουργίας του πλανήτη μας. Θα μπορούσε να σημαίνει ότι, πριν από 2,5 δισεκατομμύρια χρόνια, το μάγμα στο εσωτερικό της Γης είχε απορροφήσει τεράστιες ποσότητες οξυγόνου, και όταν αυτές τελικά απελευθερώθηκαν επηρέασαν τις χημικές αντιδράσεις που δημιούργησαν τον φλοιό και την ατμόσφαιρα της Γης όπως τις ξέρουμε σήμερα.
Παρόλο που απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να εξακριβωθεί πόσο οξυγόνο μεταφέρουν τα φυσικά μάγματα και πόσο φτάνει στην ατμόσφαιρα, η κατανόηση αυτής της σχέσης θα μπορούσε να μας βοηθήσει και στη μελέτη άλλων πλανητών.
Πηγή: ScienceDaily
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
