Στις 9 Σεπτεμβρίου η Google ανακοίνωσε τη μεγαλύτερη επένδυσή της στην Ευρώπη: τουλάχιστον 13 δισεκατομμύρια ευρώ σε data centers και υποδομές στη Φινλανδία μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Το ποσό συνοδεύεται από συμφωνία με την εταιρεία ενέργειας Fortum για την αγορά έως και του μισού ρεύματος που παράγει ο πυρηνικός σταθμός Loviisa, με ορίζοντα 22 ετών που καλύπτει την περίοδο επέκτασης της άδειας λειτουργίας του σταθμού έως το 2049.
Η επένδυση αφορά τέσσερις δήμους: Hamina, Kajaani, Muhos και Vaala, όπου η Google θα κατασκευάσει τρία νέα data centers και θα επεκτείνει το υπάρχον της στο Hamina -μια πρώην χαρτοβιομηχανία που η εταιρεία μετέτρεψε σε data center το 2009, γράφοντας ουσιαστικά την αρχή της δεκαπεντάχρονης παρουσίας της στη χώρα. Στο Hamina, η Google χρησιμοποιεί σύστημα ψύξης με θαλασσινό νερό και διοχετεύει την ανάκτηση θερμότητας σε τοπικά νοικοκυριά, καλύπτοντας το 80% των ετήσιων αναγκών θέρμανσης της περιοχής.
Η επιλογή να χτίσει βορειότερα, στο Kajaani, στο Muhos και στη Vaala, δεν είναι τυχαία: εκεί υπάρχει ήδη δικτυακή υποδομή κοντά σε πηγές ενέργειας χωρίς άνθρακα, κάτι που μειώνει την ανάγκη για νέες επενδύσεις στο δίκτυο και το συνολικό κόστος. Μελέτη που ανέθεσε η ίδια η Google υπολογίζει ότι η τοποθέτηση 1 GW νέας ζήτησης στην περιοχή Oulu-Kajaani αντί για τη νότια Φινλανδία θα μπορούσε να εξοικονομήσει στους καταναλωτές ενέργειας σε όλη τη χώρα περίπου 520 εκατομμύρια ευρώ σε 20 χρόνια. Στη Vaala, η εταιρεία έχει ήδη αποκτήσει έκταση 900 εκταρίων -η δήμαρχος Minna Kärkkäinen μίλησε για συνεργασία «πολύ ομαλή» και δουλειές που θα φτάσουν στην περιοχή ήδη από τη φάση κατασκευής.
Το ψυχρό κλίμα μειώνει το κόστος ψύξης, το δίκτυο θεωρείται αξιόπιστο και η ηλεκτροπαραγωγή είναι σε μεγάλο βαθμό απαλλαγμένη από άνθρακα. Αυτοί είναι τρεις λόγοι που κάνουν τη χώρα ελκυστικό προορισμό για data centers. Υπάρχει όμως και ένας ακόμη λόγος. Η ανεργία έχει ξεπεράσει το 10%, το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η χώρα παλεύει με αδύναμη ζήτηση, την κατάρρευση του εμπορίου με τη Ρωσία και τα αποτελέσματα της δημοσιονομικής σύσφιξης. Ο πρωθυπουργός Petteri Orpo χαρακτήρισε την απόφαση της Google «σαφή απόδειξη των δυνατοτήτων» της χώρας.
Η Google εκτιμά ότι η φάση κατασκευής (2027-2028) θα συνεισφέρει κατά μέσο όρο 3,6 δισ. ευρώ ετησίως στο ΑΕΠ και θα στηρίξει πάνω από 37.000 θέσεις εργασίας πανελλαδικά — εκ των οποίων 16.000 στην κατασκευή, ενώ μόλις τα κέντρα λειτουργήσουν εκτιμάται ότι θα διατηρούν 7.000 θέσεις εργασίας ετησίως.
Η Google δεν είναι η μόνη εταιρεία που κοιτάζει προς τη Φινλανδία. Το TikTok έχει ήδη ανακοινώσει δύο επενδύσεις του €1 δισ. σε data centers, στην Kouvola και τη Lahti, ενώ η Microsoft έχει προχωρήσει σε προκαταρκτική συμφωνία για περίπου 190 εκτάρια γης στη Vaasa και τη Mustasaari για πιθανή ανάπτυξη data center.
Η αγορά έχει ήδη «ζεστάνει»: μετά την ανακοίνωση, η μετοχή της Fortum ανέβηκε πάνω από 11%, η μεγαλύτερη άνοδος σε σχεδόν τέσσερα χρόνια, ενώ η Nokia αυξήθηκε έως 6% και η Elisa 2% — οι δύο τελευταίες θα παρέχουν τη συνδεσιμότητα των νέων εγκαταστάσεων.
Πίσω από όλα αυτά βρίσκεται ο ανταγωνισμός στο AI compute: η Alphabet ανέβασε τον Ιούλιο την πρόβλεψή της για κεφαλαιουχικές δαπάνες φέτος έως και 205 δισ. δολάρια, σε μια κούρσα με τους ανταγωνιστές της για κυριαρχία στο πεδίο. H στροφή των τεχνολογικών κολοσσών προς την πυρηνική ενέργεια επεκτείνεται συνεχώς, για την τροφοδοσία της τεχνητής νοημοσύνης.
Η ανακοίνωση προκάλεσε και αντιδράσεις. Η φορολογική έκπτωση που απολάμβαναν τα data centers στη Φινλανδία καταργήθηκε την 1η Ιουλίου 2026, ενώ η κυβέρνηση προετοιμάζει νέο, πιο περιορισμένο καθεστώς κρατικής ενίσχυσης.
Την ίδια στιγμή, η αντιπολίτευση, με το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα να προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενόψει εκλογών, ζητά εθνικό σύστημα αδειοδότησης για τα data centers, επικαλούμενη ανησυχίες για την επάρκεια ρεύματος, την εσωτερική ασφάλεια και τις τιμές για τους καταναλωτές. Η Fingrid, ο διαχειριστής του δικτύου, έχει περιορίσει νέες βιομηχανικές συνδέσεις στη νότια Φινλανδία από τις αρχές του 2025 λόγω ταχύτερης του αναμενομένου αύξησης της ζήτησης, με τα data centers να αντιστοιχούν πλέον σε περίπου τον μισό όγκο των νέων αιτημάτων σύνδεσης.
Ο ίδιος οργανισμός προβλέπει αύξηση της κατανάλωσης ρεύματος έως και 40% μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, με κύριους οδηγούς τα data centers και τους ηλεκτρικούς λέβητες. Στέλεχος του Fingrid δήλωσε στην Helsingin Sanomat ότι οι τιμές ρεύματος θα μπορούσαν να ανέβουν αν προχωρήσει μεγάλο μέρος των σχεδιαζόμενων έργων -κάτι που δήμαρχοι όπως αυτός της Forssa διαψεύδουν, επικαλούμενοι διαβεβαιώσεις του ίδιου φορέα για επάρκεια ρεύματος. Περιβαλλοντολόγοι προσθέτουν άλλη μια διάσταση: η δασολόγος-ερευνήτρια Anne Tolvanen προειδοποίησε στη Yle ότι η αύξηση της ζήτησης ενέργειας δεν οδηγεί απαραίτητα σε πιο βιώσιμη παραγωγή πράσινης ενέργειας, καθώς αιολικά πάρκα, ηλιακά και οι γραμμές μεταφοράς που τα συνοδεύουν καταλαμβάνουν φυσικό χώρο και κατακερματίζουν οικοσυστήματα.
Η κατασκευή ξεκινά επίσημα το 2027 και θα εκτείνεται έως το 2028, με τον σταθμό Loviisa να αρχίζει να τροφοδοτεί τα κέντρα της Google από το 2030. Ανάμεσα σε αυτά τα δύο σημεία παρεμβάλλεται μια εκλογική αναμέτρηση στη Φινλανδία και μια συζήτηση που μόλις ξεκίνησε για το αν η χώρα χρειάζεται κεντρικό μηχανισμό ελέγχου των data centers -μια συζήτηση που, όπως φαίνεται, δεν αφορά μόνο τη Φινλανδία, αλλά ολόκληρη τη Βόρεια Ευρώπη, καθώς η επόμενη γενιά υποδομής AI αναζητά φθηνό, καθαρό και σταθερό ρεύμα.
Η Google θα αρχίσει να παίρνει το πυρηνικό ρεύμα του Loviisa από το 2030. Μέχρι τότε, η Φινλανδία θα πρέπει να έχει αποφασίσει πόσο από το ηλεκτρικό της δίκτυο θέλει να διαθέσει στη νέα βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης και πόσο γρήγορα είναι διατεθειμένη να επεκτείνει το δίκτυο για να την εξυπηρετήσει.
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
