Για δεκαετίες, η «ταυτότητα» ενός αυτοκινήτου αφορούσε έναν αριθμό πλαισίου, ένα βιβλίο service και μια σειρά από έγγραφα, τα οποία συχνά βρίσκονταν σε διαφορετικά χέρια.
Ωστόσο, όπως όλα δείχνουν, το αυτοκίνητο σύντομα θα αποκτήσει ένα ψηφιακό «διαβατήριο», το οποίο θα συγκεντρώνει πληροφορίες για την προέλευση, τη συντήρηση και, τελικά, το τέλος της «ζωής» του.
Η ιδέα αποτελεί μέρος της ευρωπαϊκής στρατηγικής για το Digital Product Passport (DPP), ένα ψηφιακό σύστημα που σχεδιάστηκε ώστε να κάνει τα προϊόντα περισσότερο ανιχνεύσιμα και διαφανή σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας.
Μάλιστα, το μητρώο του DPP της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τέθηκε σε λειτουργία τον Ιούλιο του 2026, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από τη θεωρία στην πρακτική εφαρμογή.
Πιο συγκεκριμένα, αντί οι πληροφορίες να χάνονται ανάμεσα σε κατασκευαστές, προμηθευτές, συνεργεία, ιδιοκτήτες και ανακυκλωτές, ένα ψηφιακό προφίλ θα μπορεί να ακολουθεί το προϊόν.
Στην περίπτωση των μπαταριών, η αλλαγή έρχεται ακόμη πιο σύντομα, καθώς από τις 18 Φεβρουαρίου 2027, κάθε νέα μπαταρία ηλεκτρικού οχήματος που εμπίπτει στο σχετικό ευρωπαϊκό πλαίσιο, θα πρέπει να διαθέτει Battery Passport.
Σε αυτό θα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, στοιχεία ταυτοποίησης και τεχνικά χαρακτηριστικά, δεδομένα απόδοσης και αντοχής, αλλά και πληροφορίες που αφορούν την επισκευή, την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση. Η πρόσβαση θα πραγματοποιείται μέσω ψηφιακού αναγνωριστικού, όπως είναι το QR code.
Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός για την κυκλικότητα των οχημάτων, προβλέπει ότι από την 1η Σεπτεμβρίου 2032 κάθε όχημα που διατίθεται στην αγορά θα διαθέτει Digital Circularity Vehicle Passport. Το διαβατήριο θα πρέπει να είναι διαλειτουργικό και, όπου είναι δυνατόν, να συνδέεται με άλλα περιβαλλοντικά διαβατήρια, όπως εκείνο της μπαταρίας.
Οι πληροφορίες θα περιλαμβάνουν στοιχεία σχετικά με υλικά και εξαρτήματα, επικίνδυνες ουσίες, ποσοστά ανακυκλωμένου περιεχομένου και τον κατάλογο των επίσημων ανταλλακτικών του συγκεκριμένου τύπου οχήματος.
Η νομοθεσία προβλέπει επίσης ότι τα δεδομένα θα πρέπει να είναι δομημένα, αναζητήσιμα, αναγνώσιμα από μηχανές και να μπορούν να μεταφέρονται μέσω διαλειτουργικών συστημάτων, χωρίς «κλείδωμα» σε έναν πάροχο. Και κάπως έτσι, το αυτοκίνητο αποκτά ψηφιακή μνήμη.
Η απάντηση μπορεί να είναι ναι. Ένα αυτοκίνητο με πλήρες και αξιόπιστο ψηφιακό ιστορικό θα μπορούσε να είναι ευκολότερο στο να αξιολογηθεί για μεταπώληση.
Για παράδειγμα, σε ότι αφορά ένα ηλεκτρικό μοντέλο, η κατάσταση της μπαταρίας μπορεί να αποκτήσει ανάλογη σημασία με τα χιλιόμετρα ή το ιστορικό συντήρησης.
Αυτό θα μπορούσε να περιορίσει την αβεβαιότητα στην αγορά μεταχειρισμένων και να κάνει πιο εύκολη τη σύγκριση δύο οχημάτων, τα οποία σήμερα μπορεί να φαίνονται πανομοιότυπα στα χαρτιά.
Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργείται ένα νέο ερώτημα: ποιος ελέγχει τα δεδομένα του αυτοκινήτου; Ο ιδιοκτήτης; Ο κατασκευαστής; Το συνεργείο; Ο επόμενος αγοραστής; Και ποια δεδομένα θα πρέπει να είναι δημόσια και ποια να παραμένουν προστατευμένα;
Η ίδια η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει κανόνες πρόσβασης, προστασίας δεδομένων και πνευματικής ιδιοκτησίας, ενώ αφήνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καθορίσει περαιτέρω τις τεχνικές λεπτομέρειες του συστήματος.
Το Digital Product Passport δεν αφορά επομένως μόνο την ανακύκλωση. Αποτελεί μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης αλλαγής στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το αυτοκίνητο.
Το όχημα του μέλλοντος δεν θα είναι μόνο ένα φυσικό αντικείμενο που αγοράζουμε, οδηγούμε, επισκευάζουμε και κάποια στιγμή αποσύρουμε. Θα είναι ταυτόχρονα ένα ψηφιακό σύνολο δεδομένων. Και όσο περισσότερες πληροφορίες συγκεντρώνει το ψηφιακό «βιογραφικό», τόσο μεγαλύτερη γίνεται η αξία του.
Και φαντάζει αρκετά πιθανό, το ενδεχόμενο το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό ενός μεταχειρισμένου αυτοκινήτου στο μέλλον, να μην είναι μόνο πόσα χιλιόμετρα έχει διανύσει, αλλά πόσο αξιόπιστη είναι η ψηφιακή «ιστορία» που το συνοδεύει.
Με την εγγραφή σας, συμφωνείτε με τους Όρους Χρήσης μας (συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης από ομαδικές αγωγές και των διατάξεων διαιτησίας) και αναγνωρίζετε την Πολιτική Απορρήτου μας.
