Η εικόνα του σύγχρονου πολέμου αλλάζει. Τα αεροδρόμια, οι στρατιωτικές βάσεις και τα κέντρα διοίκησης παραμένουν κρίσιμοι στόχοι, όμως πλέον δίπλα τους βρίσκεται ένας νέος τύπος υποδομής: τα data centers.
Δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι δύο εγκαταστάσεις που φιλοξενούν υποδομές της Amazon Web Services (AWS) στο Μπαχρέιν υπέστησαν ζημιές έπειτα από επιθέσεις με πυραύλους, μετά από ισχυρισμούς του Ιράν ότι στόχευσε τις εγκαταστάσεις στο πλαίσιο της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις του εναντίον αμερικανικών εταιρειών στην περιοχή αποτελούν απάντηση στο γεγονός ότι οι εταιρείες αυτές, όπως ισχυρίζεται η Τεχεράνη, υποστηρίζουν ή διευκολύνουν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Οι εικόνες που δημοσιοποίησε η ιρανική πλευρά μέσω του πρακτορείου Tasnim, που θεωρείται πως διατηρεί δεσμούς με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, έδειχναν σημαντικές καταστροφές σε εγκαταστάσεις στις περιοχές Zallaq και Askar. Ανεξάρτητη ανάλυση χαμηλότερης ανάλυσης δεδομένων από τους δορυφόρους Sentinel-2 της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος (ESA) εντόπισε επίσης ενδείξεις ζημιών και στις δύο τοποθεσίες, όπως προκύπτει από ανάλυση του Bloomberg.
Η Amazon δεν σχολίασε τις αναφορές, ενώ ούτε οι αρχές του Μπαχρέιν ούτε το αμερικανικό Πεντάγωνο έδωσαν πληροφορίες για το περιστατικό.
Η ανάλυση των εικόνων από το Bloomberg, καθώς και στοιχεία του οργανισμού ACLED, συγκλίνουν στο ότι υπάρχουν ορατές ζημιές στις εγκαταστάσεις, χωρίς όμως να μπορεί να εκτιμηθεί η πλήρης έκτασή τους.
Γιατί το Ιράν στόχευσε ένα data center;
To Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) υποστήριξε ότι οι εγκαταστάσεις της Amazon αποτελούσαν «σημαντικό πληροφοριακό κόμβο» που βοηθούσε τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή. Η Τεχεράνη χαρακτήρισε την υποδομή ως «ψηφιακό μάτι» της αμερικανικής στρατιωτικής διοίκησης CENTCOM.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις του εναντίον αμερικανικών εταιρειών στην περιοχή αποτελούν απάντηση στο γεγονός ότι οι εταιρείες αυτές, όπως ισχυρίζεται η Τεχεράνη, υποστηρίζουν ή διευκολύνουν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Η επίθεση αναδεικνύει ένα νέο ζήτημα: οι εμπορικές τεχνολογικές υποδομές έχουν γίνει μέρος της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Αν και δεν υπάρχουν δημόσια στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις εξυπηρετούσαν στρατιωτικές επιχειρήσεις, η Amazon διατηρεί στενή συνεργασία με την αμερικανική κυβέρνηση. Από τη συνεισφορά 1 εκατ. δολαρίων στο ταμείο της ορκωμοσίας του Ντόναλντ Τραμπ έως τις συμβάσεις cloud με το Πεντάγωνο και τις πρόσφατες συμφωνίες για παροχή εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης σε στρατιωτικά δίκτυα, η AWS αποτελεί βασικό προμηθευτή της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Ο νέος χάρτης των πολέμων περνά από τους servers
Η AWS διαθέτει στην περιοχή του Μπαχρέιν μία από τις cloud regions της Μέσης Ανατολής (Middle East Bahrain Region), η οποία ξεκίνησε λειτουργία το 2019 και φιλοξενεί υπηρεσίες για επιχειρήσεις και οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.
Μια cloud region είναι ένα σύνολο data centers σε συγκεκριμένη γεωγραφική τοποθεσία. Οι εταιρείες χρησιμοποιούν πολλές περιοχές ώστε, αν μία εγκατάσταση καταστραφεί, οι υπηρεσίες να συνεχίσουν από αλλού.
Τα data centers δεν είναι πλέον μόνο εγκαταστάσεις που φιλοξενούν ιστοσελίδες, εφαρμογές ή υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και κρίσιμη εθνική υποδομή, με στρατηγική σημασία αντίστοιχη εκείνης των ενεργειακών δικτύων ή των τηλεπικοινωνιών.
Για χρόνια το cloud παρουσιάστηκε ως κάτι σχεδόν άυλο: δεδομένα που μετακινούνται αυτόματα, εφαρμογές που λειτουργούν από οπουδήποτε και υποδομές που προστατεύονται από την παγκόσμια κλίμακα των εταιρειών τεχνολογίας.
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Πίσω από κάθε υπηρεσία τεχνητής νοημοσύνης, κάθε εφαρμογή τράπεζας και κάθε κυβερνητική πλατφόρμα υπάρχουν τεράστια κτίρια γεμάτα servers, καλώδια, συστήματα ψύξης και ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Και τα κτίρια αυτά πλέον είναι στόχοι.
Τα προηγούμενα επεισόδια στη Μέση Ανατολή είχαν ήδη δείξει αυτή την πραγματικότητα. Επιθέσεις με drones είχαν προκαλέσει ζημιές σε εγκαταστάσεις AWS στην περιοχή, οδηγώντας την Amazon να ζητήσει από πελάτες να μεταφέρουν φορτία εργασίας σε άλλες περιοχές cloud και να χρησιμοποιούν εφεδρικά αντίγραφα δεδομένων.
Τα data centers δεν είναι πλέον μόνο εγκαταστάσεις που φιλοξενούν ιστοσελίδες, εφαρμογές ή υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και κρίσιμη εθνική υποδομή, με στρατηγική σημασία αντίστοιχη εκείνης των ενεργειακών δικτύων ή των τηλεπικοινωνιών. Και όσο οι στρατοί εξαρτώνται περισσότερο από το cloud, τόσο δυσκολότερο γίνεται να υποστηρίξει κανείς ότι οι εμπορικές ψηφιακές υποδομές μπορούν να παραμείνουν πραγματικά ουδέτερες σε μια ένοπλη σύγκρουση.