Όταν ακούει κανείς για κρίσιμες υποδομές, το μυαλό πάει πρώτα στο ρεύμα και το νερό. Ωστόσο χωρίς Ίντερνετ δύσκολα ζούμε. Φανταστείτε να μην είναι διαθέσιμο, ή να «σέρνεται», για μια ολόκληρη μέρα — ή περισσότερο.
Ο δημόσιος τομέας «κολλάει», επιχειρήσεις βγαίνουν εκτός λειτουργίας, στα νοσοκομεία και στις μεταφορές επικρατεί χάος. Η οικονομία και η καθημερινότητα δέχονται πλήγμα αδιανόητο για τον σημερινό, διασυνδεδεμένο κόσμο.
Τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι γραμμές, η σύγκρουση στο Ιράν ήταν σε εξέλιξη. Ενώ δεχόταν επίθεση, στην Ισλαμική Δημοκρατία λάμβανε χώρα μια «αποκάλυψη» και στο Διαδίκτυο.
Για πολλούς χρήστες, «έπεσε το Ίντερνετ» σημαίνει απλώς ότι έπεσαν τα social media. Αυτό σημαίνει ότι συχνά δεν χρειάζεται γενικευμένη επίθεση — αρκούν στοχευμένες ενέργειες σε υπηρεσίες ζωτικής σημασίας που το ευρύ κοινό δεν γνωρίζει καλά.
Σύμφωνα με δεδομένα από οργανισμούς παρακολούθησης διαδικτυακής δραστηριότητας όπως τα Netblocks και Kentik, το internet traffic στο Ιράν έπεσε σε μονοψήφια ποσοστά, σε δύο φάσεις που συνέπεσαν με τις ισραηλινές και αμερικανικές επιχειρήσεις. Φανταστείτε το Ίντερνέτ σας να λειτουργεί στο 4% των δυνατοτήτων του και, μάλιστα, σε μια χώρα όπου η πρόσβαση ήταν ήδη κυβερνητικά ελεγχόμενη, παράλληλα με υβριδικές επιθέσεις: παραποιημένα μηνύματα σε δημοφιλείς εφαρμογές και βανδαλισμούς σε ενημερωτικές ιστοσελίδες.
Όλο αυτό έλαβε χώρα στο Ιράν, ενώ διεξάγονταν οι επιχειρήσεις«Epic Fury» και «Roaring Lion». Η Ρωσία είχε κινηθεί επιθετικά σε διαδικτυιακό επίπεδο εναντίον της Ουκρανίας στο πλαίσιο της εισβολής του 2022., ενώ, επίσης, τα τελευταία χρόνια κυβερνοεπιθέσεις διαφόρων μεγεθών και φύσεως είναι συχνότατες διεθνώς. Και μόλις χθες, το Ιράν ανακοίνωσε πως πήρε τον έλεγχο υποθαλάσσιων καλωδίων στο Hormuz, και πλέον απειλεί με ψηφιακό blackout.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι διπλό: πόσο πιθανό είναι να συμβεί κάτι τέτοιο στην Ελλάδα και πόσο δυνατή είναι μια παγκόσμια κατάρρευση του Διαδικτύου;
Πώς λειτουργεί το Ίντερνετ
Αρχίζοντας από τα βασικά, πρέπει πρώτα να γίνει κατανοητός ο ίδιος ο τρόπος που λειτουργεί το Ίντερνετ. Στην ουσία πρόκειται για μια σειρά από δίκτυα που συνδέονται μεταξύ τους. Δεδομένα ξεκινούν την πορεία τους από κάπου σε ένα δίκτυο και κατευθύνονται σε ένα άλλο, ακολουθώντας διάφορες διαδρομές. Ο κάθε προορισμός έχει τη δική του διεύθυνση- κάτι σαν αριθμό τηλεφώνου. Για να φτάσουν εκεί σπάνε σε μικρά «πακέτα», και όταν φτάνουν στον προορισμό τους, συναρμολογούνται ξανά στο αρχικό «πακέτο».
Αυτή η διαδικασία — το λεγόμενο routing, με πιο γνωστό πρωτόκολλο το BGP — γίνεται μέσω καλωδίων, υποβρύχιων και μη, μέσω των οποίων μια χώρα συνδέεται με το υπόλοιπο Ίντερνετ.
Η αποκεντρωμένη φύση του συστήματος το κάνει δύσκολο να χτυπηθεί συνολικά. «Δεν υπάρχει ένα kill switch για όλο το Ίντερνετ», λέει στο WIRED Greece ο Μιχάλης Μπλέτσας, διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας.
Αυτό που μπορεί να κάνει ένας επιτιθέμενος είναι να επιχειρήσει να απομονώσει μια περιοχή «πειράζοντας» τις οδούς σύνδεσής της — ή, ακόμα αποτελεσματικότερα, να χρησιμοποιήσει το ίδιο το Ίντερνετ ως όπλο. «Δεν νομίζω ότι κάποιος θέλει να κόψει τελείως το Ίντερνετ… Αν θέλει κάποιος να κάνει σαμποτάζ στην Ελλάδα (ή άλλες χώρες), τον συμφέρει περισσότερο να το κάνει χρησιμοποιώντας το Ίντερνετ», τονίζει ο κ. Μπλέτσας.
Όταν κόβω το Ίντερνετ μόνος μου: Οι «πρωταθλητές»
Για μια διακοπή (ή μεγάλο περιορισμό) του Ίντερνετ μπορεί να υπάρχουν τρεις «αυτουργοί»: η ίδια η κυβέρνηση μιας χώρας, κάποιος εξωτερικός δρων (άλλη χώρα, κυβερνοεγκληματίες, χάκερ, τρομοκρατία κλπ) ή ένα τυχαίο γεγονός (ατύχημα ή φυσικό φαινόμενο).
Το πρώτο σενάριο είναι το πιο συχνό σε αυταρχικά καθεστώτα. «Συνήθως δεν “γκρεμίζει” το Ίντερνετ τεχνικά — το απενεργοποιεί/περιορίζει διοικητικά μέσω των παρόχων (ISPs/MNOs) και των σημείων διασύνδεσης», σημειώνει, μιλώντας στο WIRED Greece, o Αθανάσιος Κοσμόπουλος, επιχειρησιακός συντονιστής στο Παρατηρητήριο Ανάλυσης Υβριδικών Απειλών (ΠΑΝΥΑ) του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.
Οι λόγοι για τους οποίους κυβερνήσεις κόβουν το Ίντερνετ είναι καλά καταγεγραμμένοι από οργανώσεις δικαιωμάτων και παρατηρητήρια. Μεταξύ άλλων, είναι η καταστολή διαδηλώσεων — χωρίς Ίντερνετ, ο συντονισμός και η ενημέρωση γίνονται δύσκολα.
Αυτό μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους, εξηγεί ο κ. Κοσμόπουλος, όπως το πλήρες shutdown σε επίπεδο παρόχων ή οι στοχευμένες διακοπές — ανά περιοχή, πάροχο ή τύπο σύνδεσης, για παράδειγμα μόνο mobile data. Υπάρχει επίσης το throttling, η επιβράδυνση χωρίς πλήρη διακοπή, που είναι πολιτικά πιο «εύπεπτο». Μια άλλη επιλογή είναι το μπλοκάρισμα συγκεκριμένων πλατφορμών ή εφαρμογών, όπως το Signal, μέσω τεχνικών DNS/IP filtering και deep packet inspection — το μοντέλο που χρησιμοποιεί η Κίνα στο «Σινικό Firewall». Τέλος, υπάρχει και το Ίντερνετ «δύο ταχυτήτων»: ελεγχόμενη πρόσβαση στον έξω κόσμο, ενώ οι κρατικές υπηρεσίες και το εγχώριο intranet συνεχίζουν να λειτουργούν κανονικά.
Οι λόγοι για τους οποίους κυβερνήσεις κόβουν το Ίντερνετ είναι καλά καταγεγραμμένοι από οργανώσεις δικαιωμάτων και παρατηρητήρια. Μεταξύ άλλων, είναι η καταστολή διαδηλώσεων — χωρίς Ίντερνετ, ο συντονισμός και η ενημέρωση γίνονται δύσκολα. Επίσης, ο έλεγχος της πληροφορίας σε πόλεμο ή κρίση, για να εμποδιστεί η τεκμηρίωση γεγονότων ή οι επιχειρήσεις ψυχολογικού πολέμου. Άλλοι λόγοι περιλαμβάνουν την καταστολή αντικαθεστωτικής δραστηριότητας, προσχήματα δημόσιας ασφάλειας ή κυβερνοάμυνας, τον εξαναγκασμό πλατφορμών σε συμμόρφωση — και τον οικονομικό ή εγκληματικό εκβιασμό.
Οι χώρες που ελέγχουν αποτελεσματικότερα το Ίντερνετ των πολιτών τους δεν αποτελούν έκπληξη. Όπως εξηγεί στο WIRED Greece o καθηγητής Άλαν Γούντγουορντ του Πανεπιστημίου του Σάρεϊ, διεθνώς αναγνωρισμένος ειδικός σε θέματα ασφάλειας υπολογιστών/ κυβερνοασφαλείας, το πλέον αποτελεσματικό σύστημα το διαθέτει η Κίνα με το «Σινικό Firewall» — ακολουθούν το «RusNet» της Ρωσίας, το Ιράν και ορισμένες αφρικανικές χώρες που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση.”
«Ο κόσμος σκέφτεται το Ίντερνετ ως σύννεφο στους αιθέρες, μα πάντα έχει να κάνει και με φυσικές υποδομές. Οι χώρες που τα καταφέρνουν καλύτερα, όπως η Κίνα και το Ιράν, έχουν πλήρη έλεγχο σε αυτές, οπότε είναι αρκετά εύκολο να “κατεβάσουν τα στόρια”», σημειώνει ο καθηγητής Γούντγουορντ. «Ήταν σχετικά εύκολο να στηθεί το “Σινικό Firewall”, ενώ στο Ιράν έκλειναν τα εξωτερικά σημεία πρόσβασης».
Η Ρωσία προσπάθησε, αλλά έχει πολύ περισσότερους παρόχους — μπορούσε να κλείσει μεγάλο μέρος του Ίντερνετ, αλλά υπήρχαν πάντα διαρροές, σύμφωνα με τον καθηγητή. «Πάντα οι άνθρωποι μπορούν να πάνε στα σύνορα και να έχουν πρόσβαση από αλλού μέσω κινητών τηλεφώνων», προσθέτει, συμπληρώνοντας πως, αντίστοιχα, στη Δύση οι πάροχοι είναι πολύ περισσότεροι, οπότε ακόμα και αν μια κυβέρνηση το ήθελε και επιχειρούσε να το κάνει, τα πράγματα θα ήταν πολύ δύσκολα.
Ένας παράγοντας που αλλάζει την εξίσωση, όπως υπογραμμίζει ο καθηγητής Γούντγουορντ, είναι το δορυφορικό Ίντερνετ, όπως το Starlink, με παρόμοιες δυνατότητες να έρχονται σύντομα και σε φορητές συσκευές. «Φτάνουμε στο σημείο όπου είναι όλο και πιο δύσκολο να κόψεις την πρόσβαση», λέει ο καθηγητής Γούντγουορντ. «Μέσα στις επόμενες γενιές θα έχεις τις υποδομές στην τσέπη σου. Αν και κάποιες κυβερνήσεις τώρα έχουν την τύχη να μπορούν να κόβουν την πρόσβαση, αυτό αλλάζει. Ποτέ δεν θα μπορεί να κοπεί πλήρως».
Εξωτερική επίθεση: Πώς ρίχνεις το Ίντερνετ σε κάποιον άλλο – και πόσο έχει αλλάξει το τοπίο το Starlink
Τι γίνεται όμως όταν η επίθεση έρχεται από έξω; Τα μεγάλα εθνικά outages από εξωτερικό δρώντα είναι δυσκολότερα, σημειώνει ο κ. Κοσμόπουλος, αλλά υπάρχουν κρίσιμοι «μοχλοί». «Επιθέσεις σε τηλεπικοινωνιακούς/δορυφορικούς παρόχους, χτυπήματα σε φυσικές υποδομές — υποβρύχια καλώδια, σταθμοί προσγείωσης, ηλεκτρική τροφοδοσία — και διαταραχές δρομολόγησης (routing incidents), όπου ακόμα και “λανθασμένες” ή κακόβουλες ανακοινώσεις routes μπορούν να ανακατευθύνουν ή να κόψουν πρόσβαση σε μεγάλες υπηρεσίες».
Μια τέτοια επιχείρηση είναι πραγματική επίθεση σε άλλη χώρα — άσκηση κρατικής ισχύος στον κυβερνοχώρο. «Το “να ρίξεις το Ίντερνετ μιας άλλης χώρας” προϋποθέτει συνδυασμό cyber επιχειρήσεων, φυσικής δολιοφθοράς, πληροφοριών και γεωπολιτικών ευκαιριών. Δεν είναι ένα κουμπί», τονίζει ο επιχειρησιακός συντονιστής του ΠΑΝΥΑ.
Το Starlink δεν αποτελεί «πανάκεια». Μπορεί να πρόκειται για «Ίντερνετ που δεν περνά από τους τοπικούς παρόχους», με όλα τα πλεονεκτήματα που συνεπάγεται αυτό από πλευράς ανθεκτικότητας, ωστόσο δεν είναι άτρωτο.
«Εδώ μιλάμε περισσότερο για κρατικές κυβερνο-ικανότητες (όχι μόνο “internet shutdown know-how”). Ένα σοβαρό σημείο αναφοράς είναι το National Cyber Power Index του Belfer (Harvard). (belfercenter.org) που κατατάσσει τις χώρες με βάση την ισχύ τους στον κυβερνοχώρο. Επίσης, το IISS αξιολογεί “tiers” για offensive cyber capability, με τις ΗΠΑ να αναφέρονται ως κορυφαία περίπτωση και μια ομάδα κρατών ως “world-leading strengths in some categories” (π.χ. Κίνα, Ρωσία, Ην. Βασίλειο, Γαλλία, Ισραήλ κ.ά.)» προσθέτει ο κ. Κοσμόπουλος.
Οι υποδομές είναι, όπως λέει ο κ. Κοσμόπουλος, «ταυτόχρονα ανθεκτικές λόγω πλεονασμού, αλλά εύθραυστες σε σημεία-κλειδιά». Τα υποβρύχια καλώδια μεταφέρουν το μεγαλύτερο μέρος της διηπειρωτικής σύνδεσης, με γεωγραφικά «στενά» που αποτελούν ευάλωτα σημεία— διαδρομές μέσω Αιγύπτου, Ερυθράς Θάλασσας, αλλά και σημεία σε Μεσόγειο και Βαλτική. Σε επίπεδο routing και DNS, εξηγεί ο επιχειρησιακός συντονιστής του ΠΑΝΥΑ, λάθη ή αστοχίες μπορούν να εξαφανίσουν τεράστιες υπηρεσίες, όπως έγινε το 2021 με τη Meta. Και σε μικρότερες χώρες ή νησιά, ένα μόνο καλώδιο μπορεί να σημαίνει σχεδόν πλήρες blackout — όπως στα Τόνγκα το 2022.
Η τεχνολογία εξελίσσεται και η κούρσα εξοπλισμών στον κυβερνοχώρο είναι πραγματική. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ουκρανία: η απάντηση στις ρωσικές επιθέσεις ήταν το Starlink.
Αλλά και το Starlink δεν αποτελεί «πανάκεια». Μπορεί να πρόκειται για «Ίντερνετ που δεν περνά από τους τοπικούς παρόχους», με όλα τα πλεονεκτήματα που συνεπάγεται αυτό από πλευράς ανθεκτικότητας, ωστόσο δεν είναι άτρωτο. Στην Ουκρανία χρησιμοποιούνται μέσα ηλεκτρονικού πολέμου για παρεμβολές, ειδικά σε εμπόλεμες ζώνες. Και υπάρχει πάντα η επιλογή να στοχευτούν οι επίγειοι σταθμοί. «Αν ρίξεις τους επίγειους σταθμούς, θα πέσει το σύστημα. Το Starlink απλώς είναι πιο δύσκολο γιατί έχει πάρα πολλούς δορυφόρους», σημειώνει ο κ. Μπλέτσας.
Υπάρχουν και ρυθμιστικά εργαλεία κατά του Starlink — απαγόρευση αδειοδότησης, κατασχέσεις τερματικών, ποινικοποίηση κατοχής. Και πέρα από εξωτερικές επιθέσεις, υπάρχει η εξάρτηση από τον ίδιο τον πάροχο: εσωτερικά outages έχουν ήδη επηρεάσει μαζικά χρήστες, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών επικοινωνιών στην Ουκρανία, λόγω κάποιου προβλήματος στο λογισμικό.
«Το Starlink δυσκολεύει τα “κλασικά” εθνικά shutdowns, αλλά ο έλεγχος μπορεί να μετακινηθεί σε αστυνομικά/ρυθμιστικά και ηλεκτρονικού πολέμου επίπεδα, και παραμένει η εξάρτηση από μια ιδιωτική υποδομή», λέει ο κ. Κοσμόπουλος. Στο τέλος, αυτός που αποφασίζει πού και για ποιους λειτουργεί το Starlink είναι ο ιδιοκτήτης του, Έλον Μασκ.
Ο καθηγητής Γούντγουορντ επισημαίνει ένα βαθύτερο πρόβλημα: «Τα πρωτόκολλα που ελέγχουν το Ίντερνετ δεν προορίζονταν να είναι ασφαλή. Οι βάσεις χτίστηκαν τη δεκαετία του 1990 και πολλοί βρίσκουν τρόπους να τους επιτίθενται. Είμαστε ένα πολύ ασφαλές σπίτι χτισμένο πάνω στην άμμο.»
Αυτό εκφράζεται με πολλούς τρόπους: καλώδια που υφίστανται ζημιές κατά τύχη, υποθαλάσσια καλώδια που παρακολουθούνται στενά — «οι Ρώσοι έχουν εντοπιστεί να κινούνται κοντά τους» — και η βασική αρχή ότι για να προκαλέσεις ζημιά δεν χρειάζεται να κόψεις το Ίντερνετ. Συχνά «αρκεί να υποβαθμίσεις».
Για πολλούς χρήστες, «έπεσε το Ίντερνετ» σημαίνει απλώς ότι έπεσαν τα social media. Αυτό σημαίνει ότι συχνά δεν χρειάζεται γενικευμένη επίθεση — αρκούν στοχευμένες ενέργειες σε υπηρεσίες ζωτικής σημασίας που το ευρύ κοινό δεν γνωρίζει καλά. Ενδεικτικά, τα outages της Cloudflare στα τέλη του 2025 έριξαν αμέτρητες ιστοσελίδες παγκοσμίως.
Ο κ. Μπλέτσας επισημαίνει ότι στη διάσκεψη κυβερνοασφαλείας του Μονάχου, η κεντρική συζήτηση αφορούσε την εξάρτηση της Ευρώπης από αμερικανικές cloud υποδομές — και συγκεκριμένα το Azure. Σε μια εποχή που οι σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ δοκιμάζονται, αυτή η εξάρτηση δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα.
Ο διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας υπογραμμίζει και μια άλλη απειλή: τις πιθανές «κερκόπορτες» σε εξοπλισμό που χρησιμοποιείται παντού με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τα routers.
Είναι γνωστοί οι προβληματισμοί των ΗΠΑ πως στον κινεζικής προέλευσης τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό μπορεί να υπάρχουν «back doors» που θα επέτρεπαν στην κινεζική κυβέρνηση να «κατεβάσει διακόπτες». «Αυτό που φοβούνται οι Αμερικανοί είναι ότι αν γίνει κάτι στην Ταϊβάν, η Κίνα θα μας κλείσει τα 5G δίκτυα», σημειώνει. Ο κρατικός εξοπλισμός μπορεί να είναι δυτικής προέλευσης, αλλά των καταναλωτών όχι πάντα — και η πρόκληση προβλημάτων σε μεγάλο αριθμό απλών χρηστών θα ήταν από μόνη της σημαντικό πρόβλημα. «Τα routers των παρόχων είναι κάτι που το κοιτάμε πολύ τώρα», καταλήγει.
Το «τοπίο» στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα η πρόσβαση στο Ίντερνετ γίνεται μέσω των κόμβων των τριών μεγάλων παρόχων — Cosmote, Vodafone, Nova — και κάποιων μικρότερων, με πολλούς διαφορετικούς δρόμους σύνδεσης με το εξωτερικό. Η εσωτερική κίνηση ορίζεται μέσω Internet Exchanges, με κύριο το Greek Internet Exchange (GR-IX, που διαδέχτηκε το Athens Internet Exchange), συν μικρότερα exchanges, περιλαμβανομένου ενός για το δίκτυο του Δημοσίου.
Η Ελλάδα έχει πολλά πλοκάμια σύνδεσης με το εξωτερικό — μπορείς να κόψεις μερικά, αλλά όχι όλα ταυτόχρονα.
Για να πέσει το Ίντερνετ στην Ελλάδα θα έπρεπε κάποιος να καταστρέψει το GR-IX και να κόψει ταυτόχρονα πολλά καλώδια προς το εξωτερικό. «Αν θέλεις να το ρίξεις τελείως, δεν πέφτει τόσο εύκολα. Μπορεί να πέσει για κάποιους χρήστες, αλλά όχι για όλους — και πάλι θα μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους μέσα στο δίκτυο του παρόχου», λέει ο κ. Μπλέτσας. «Ο κάθε πάροχος έχει τους δικούς του κόμβους και οι μεγάλοι συνήθως έχουν πολλούς δρόμους. Δεν μπορείς να τους ρίξεις χτυπώντας ένα σημείο. Οι περισσότερες βλάβες που είχαμε τον τελευταίο καιρό ήταν στους μεγάλους cloud providers», εξηγεί.
Η Ελλάδα έχει πολλά πλοκάμια σύνδεσης με το εξωτερικό — μπορείς να κόψεις μερικά, αλλά όχι όλα ταυτόχρονα. «Αν κόψεις τη σύνδεση ενός παρόχου στο εξωτερικό, οι χρήστες του δεν θα έχουν πρόσβαση σε site του εξωτερικού, μέχρι να μπορέσει να αναδρομολογηθεί η κίνηση, αν έχει κάποια συμφωνία με τους υπόλοιπους παρόχους. Ή αν αλλάξει το routing, αν πει ότι αυτό το δίκτυο δεν είναι διαθέσιμο από αυτή την κατεύθυνση, οπότε να πάει από κάπου αλλού. Μπορούν να υπάρξουν χιλιάδες σενάρια για ζημιά, μα το μεγαλύτερο πρόβλημα που μπορώ να σκεφτώ είναι να κοπούν cloud υπηρεσίες από το εξωτερικό, όπως το Azure, καθώς θα επηρεάζονταν συστήματα στα οποία βασιζόμαστε κάθε ημέρα», λέει ο κ. Μπλέτσας.
Η «Αποκάλυψη» του Ίντερνετ
Τι γίνεται όμως με το πιο ακραίο σενάριο, αυτό της «Αποκάλυψης, ενός συνολικού, παγκόσμιου, απότομου «θανάτου» του Διαδικτύου;
Υπάρχουν απειλές που θα μπορούσαν να φέρουν τη «Συντέλεια» του Ίντερνετ — ηλεκτρομαγνητικοί παλμοί από πυρηνικές εκρήξεις, ισχυρές ηλιακές καταιγίδες, σεισμοί και ηφαίστεια που θα κατέστρεφαν καλώδια — αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις το Ίντερνετ θα ήταν το μικρότερο πρόβλημά μας.
Και οι τρεις ειδικοί στους οποίους απευθύνθηκε το WIRED Greece το χαρακτηρίζουν μη ρεαλιστικό. «Το να σβήσεις το Ίντερνετ του πλανήτη όπως θα έβλεπε κανείς σε μια ταινία είναι εξαιρετικά απίθανο, γιατί δεν υπάρχει ένα κεντρικό core switch, υπάρχει πολυ-ιδιοκτησία (χιλιάδες δίκτυα) και πλεονασμός διαδρομών. Αλλά είναι ρεαλιστικό να δούμε ότι μπορεί να υπάρξουν μεγάλες περιφερειακές/ ηπειρωτικές διαταραχές, όπως πολλαπλές ταυτόχρονες βλάβες καλωδίων σε choke points, καθώς και κατάρρευση συγκεκριμένων “συστημικών” υπηρεσιών (DNS, μεγάλοι cloud providers), που θα μπορούσε να μοιάζει με “το Ίντερνετ έπεσε” για τον μέσο χρήστη, ενώ τεχνικά δεν θα είχε πέσει όλο» λέει ο κ. Κοσμόπουλος.
Ο καθηγητής Γούντγουορντ συμφωνεί — θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να κοπεί κάθε διαδρομή παγκοσμίως ή να καταρρεύσει ο πυρήνας του DNS. «Θα μπορούσε ίσως θεωρητικά να αλλοιωθεί το κορυφαίο επίπεδο ώστε να στέλνει λάθος πληροφορίες- στην ουσία όλοι που χρησιμοποιούν το Web να χρησιμοποιούν “λάθος αριθμό”, μα και πάλι θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο», λέει.
Υπάρχουν απειλές που θα μπορούσαν να φέρουν τη «Συντέλεια» του Ίντερνετ — ηλεκτρομαγνητικοί παλμοί από πυρηνικές εκρήξεις, ισχυρές ηλιακές καταιγίδες, σεισμοί και ηφαίστεια που θα κατέστρεφαν καλώδια — αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις το Ίντερνετ θα ήταν το μικρότερο πρόβλημά μας.
«Αυτό ήταν το αρχικό σχέδιο της ARPA για το ARPANET, όπου γεννήθηκε το Ίντερνετ: να είναι αποκεντρωμένο και να αντέχει σε καταστροφές», καταλήγει ο κ. Μπλέτσας
