Τι βλέπεις όταν πεθαίνεις;

ΗΤΑΝ ΑΚΟΜΗ ΜΙΑ συναρπαστική εβδομάδα για τον κόσμο της επιστήμης. Από τις εικόνες που βλέπουμε λίγο πριν το τέλος και τους αναπάντεχους έρωτες του ζωικού βασιλείου μέχρι τη δύναμη του ηλεκτρισμού στη στοματική υγιεινή και τα μαλλιά που μυρίζουν κανέλα, ακολουθούν οι πιο ενδιαφέρουσες ειδήσεις που ξεχώρισαν τις τελευταίες ημέρες. 

Για να δείτε περισσότερες επιστημονικές ανακαλύψεις τις εβδομάδες που μας πέρασαν, επισκεφτείτε τη στήλη Week in Science. 

Λίγο πριν το τέλος

Δεκαετίες ερευνών σε άτομα που έχουν βιώσει μια εμπειρία κοντά στο θάνατο (ΕΚΘ) ή αλλιώς επιθανάτια εμπειρία, έχουν δείξει ότι οι εικόνες που βλέπουν εκτείνονται από τούνελ και μυστηριώδη φώτα μέχρι συναντήσεις με νεκρά αγαπημένα πρόσωπα. 

Μια πρόσφατη έρευνα, μελέτησε τη γεωμετρία, την κίνηση και τα χρώματα των εικόνων αυτών, όπου, αντί για ερωτηματολόγιο, οι επιστήμονες ζήτησαν από 50 επιζώντες καρδιακής ανακοπής, αναπνευστικής ανεπάρκειας, κώματος ή εγκεφαλικών διαταραχών να ζωγραφίσουν όσα είδαν. 

Πριν από τη χαρτογράφηση, κάθε συμμετέχων έλαβε μέρος σε μια ατομική συνεδρία, όπου ένας ερευνητής εξηγούσε τις οδηγίες σχεδίασης, φροντίζοντας παράλληλα να μην του βάλει ιδέες στο μυαλό ή να επηρεάσει τις αναμνήσεις του. Στους συμμετέχοντες, αργότερα ζητήθηκε να αναπαραστήσουν το οπτικό τους περιβάλλον βήμα-βήμα, δείχνοντας πού ένιωθαν ότι βρίσκονταν και προς τα πού κινούνταν. 

Συγκεκριμένα, έπρεπε να σημειώσουν το σώμα τους με έναν κύκλο, την κατεύθυνσή τους με ένα βέλος και τις θέσεις άλλων ανθρώπων με τετράγωνα. Τους ζητήθηκε ακόμα να σημειώσουν τις υφές και τα έντονα χρώματα, καθώς και το μαύρο, το σκούρο και γκρι, την ταχύτητα με την οποία κινούνταν αλλά και τα συναισθήματα που ένιωσαν. 

Από την χαρτογράφηση προέκυψαν 112 ξεχωριστές σκηνές, 108 από τις οποίες εντάχθηκαν σε τέσσερις γεωμετρικές κατηγορίες: τον Τύπο Α, που έμοιαζε με έναν κώνο ή τούνελ, τον Τύπο Β, που έμοιαζε με πλατιές καμπύλες που θύμιζαν τμήματα κύκλου, τους Τύπους C1-C4, που είχαν επίπεδους ορίζοντες, και τον Τύπο C5, που έμοιαζε με μια φούσκα. 

Σχεδόν το 79% των χώρων που έμοιαζαν με τούνελ περιγράφηκαν ως μαύρα κενά ή νυχτερινοί ουρανοί, με ελάχιστο ή καθόλου χρώμα. Οι ανοιχτοί ορίζοντες ήταν πιο πολύχρωμοι, με το 87% αυτών να περιλαμβάνει ζωηρές αποχρώσεις της λεβάντας και του ροζ. Όσοι είδαν τόξα ανέφεραν επίσης χρώμα, ενώ οι σφαιρικοί χώροι συχνά χαρακτηρίζονταν από λαμπερό λευκό ή χρυσό φως. Τα ευρήματα, επίσης έδειξαν μια μετάβαση: οι άνθρωποι που ένιωθαν ότι είχαν εγκαταλείψει το φυσικό τους σώμα ξεκινούσαν ένα ταξίδι μέσα σε μη φυσικούς χώρους, προτού επανενωθούν πάλι με το φυσικό τους σώμα. 

Η μελέτη είχε αρκετούς περιορισμούς, όπως το γεγονός ότι είχαν περάσει έως και 15 χρόνια από τις εμπειρίες ΕΚΘ για συγκεκριμένους ανθρώπους. Ωστόσο, προσφέρει μια νέα ενδιαφέρουσα πτυχή στη βιβλιογραφία των ερευνών για τις ΕΚΘ. 

Πηγή: MedicalXpress

Μια ιδιαίτερη σχέση

Σε πρόσφατο δημοσίευμα στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology, ένας αρσενικός ταύρος και ένας αρσενικός γάιδαρος στην Αιθιοπία ανέπτυξαν ένα απροσδόκητο ειδύλλιο. Οι επιστήμονες παρατήρησαν τον Αχιλλέα – τον ταύρο – να προσπαθεί να ζευγαρώσει με τον Πάτροκλο – τον γάιδαρο – 51 φορές μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες του Μαρτίου του 2026. 

Ο Πάτροκλος δεν προσπάθησε ποτέ να κλωτσήσει τον Αχιλλέα, ενώ συχνά στρεφόταν προς το μέρος του και μάλιστα τον τσιμπούσε ελαφρά. Οι δυο τους επίσης γλείφονταν και τρίβονταν. Στο ¼ των περιπτώσεων αυτό συνέβαινε πριν τη βάτευση, ενώ τις υπόλοιπες την ακολουθούσε.

Η ομοφυλοφιλική συμπεριφορά δεν είναι κάτι ασυνήθιστο στο ζωικό βασίλειο, ωστόσο σπάνια παρατηρείται ανάμεσα σε διαφορετικά είδη. «Και τα δύο ζώα είχαν πρόσβαση σε άλλους πιθανούς συντρόφους, τόσο του δικού τους είδους όσο και των δύο φύλων. Κι όμως, επέλεγαν σταθερά το ένα το άλλο», δήλωσε στο BBC Science Focus η Δρ Elisabetta Palagi, συν-συγγραφέας της μελέτης.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η ασυνήθιστη αυτή συμπεριφορά αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης, επιλεκτικής κοινωνικής σχέσης, και ότι το σεξ μπορεί να αποτελέσει τρόπο να αναπτυχθούν δεσμοί ανάμεσα στα διαφορετικά ζώα, ακόμη κι αν η απόκτηση απογόνων δεν είναι ο στόχος. 

Τα ζώα ονομάστηκαν μετά τους ομώνυμους ήρωες των ομηρικών επών. «Ο Όμηρος δεν περιγράφει τους ήρωες ρητά ως εραστές, αν και μεταγενέστεροι συγγραφείς ερμήνευσαν τη σχέση τους με αυτόν τον τρόπο», δήλωσε η Palagi. 

Πηγή: BBC Science Focus

Μια οδοντόβουρτσα…σοκ

Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου ανέπτυξαν μια οδοντόβουρτσα χωρίς μπαταρία, η οποία καταστρέφει τα βακτήρια όχι μέσω της παραδοσιακής τριβής, αλλά μέσω ηλεκτροσοκ. Οι οδοντόβουρτσες με τρίχες, τις οποίες χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για τον καθαρισμό των δοντιών τους από τον 10ο αιώνα μ.Χ., βασίζονται κυρίως στην κίνηση για να διασπάσουν την πλάκα αλλά και τις μεμβράνες σάλιου γύρω από τα δόντια, οι οποίες αποτελούν πηγή βακτηρίων. 

Οι ερευνητές κατασκεύασαν τις τρίχες της καινοτόμας οδοντόβουρτσας, από φθοριούχο πολυβινυλιδένιο  (PVDF), ένα πολυμερές το οποίο τέντωσαν και θέρμαναν ώστε να παράγει ηλεκτρικό φορτίο όταν παραμορφώνεται. Όταν, δηλαδή οι τρίχες κάμπτονται, απελευθερώνουν ηλεκτρικά φορτία, τα οποία με τη σειρά τους δημιουργούν δραστικές μορφές οξυγόνου και καταστρέφουν τις κυτταρικές μεμβράνες των βακτηρίων. Όταν οι τρίχες επανέρχονται στην αρχική τους θέση, το PVDF «επαναρροφά» τα ηλεκτρικά φορτία.

Σε μια δοκιμή όπου συμμετείχαν περίπου 100 εθελοντές, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι, μετά από 3 μήνες, όσοι είχαν χρησιμοποιήσει την καινούργια οδοντόβουρτσα, παρουσίασαν σημαντικά μειωμένα επίπεδα πλάκας, φλεγμονής και αιμορραγίας των ούλων, καθώς και χαμηλότερη συγκέντρωση βακτηρίων που σχετίζονται με την τερηδόνα και την περιοδοντική νόσο. 

Τα ευρήματα της μελέτης είναι θετικά, ωστόσο δεν εξετάστηκε επαρκώς η μακροπρόθεσμη ασφάλεια ή το κόστος της εν λόγω οδοντόβουρτσας. 

Πηγή: Nature

H βαφή μαλλιών που μυρίζει κανέλα

Μια βαφή στα μαλλιά σου μετά από μια κακή ψυχολογική στιγμή ή για να καλύψεις μια λευκή τρίχα είναι σχεδόν πάντα μια καλή ιδέα. Ωστόσο, δεν παύει να περιέχει χημικές ουσίες, όπως η π-φαινυλενοδιαμίνη, η αμμωνία ή το υπεροξείδιο του υδρογόνου, ορισμένες από τις οποίες, πέρα από τους ερεθισμούς που μπορούν να προκαλέσουν, έχουν και μια δυσάρεστη οσμή. 

Σύμφωνα με ένα νέο δημοσίευμα στο επιστημονικό περιοδικό ACS Sustainable Chemistry & Engineering, επιστήμονες από την Κίνα, ερεύνησαν  νανοσωματίδια από φυτικές χρωστικές και μέταλλα. Τα σωματίδια αυτά εμφάνιζαν μια ποικιλία πλούσιων χρωμάτων και μπορούσαν να συνδεθούν με πρωτεΐνες. Ωστόσο δεν είχαν δοκιμαστεί σε ανθρώπινα μαλλιά, στα οποία συναντάι η πρωτεΐνη κερατίνη. 

Έτσι, η ομάδα διερεύνησε κατά πόσο η κόκκινη φυτική χρωστική, αλιζαρίνη, μαζί με ιόντα ψευδαργύρου θα μπορούσαν να χρωματίσουν τα μαλλιά. Προσέθεσαν στο μείγμα και κινναμαλδεΰδη, το βασικό συστατικό που δίνει στην κανέλα την ιδιαίτερη της γεύση, τόσο για το άρωμά της όσο και για τις αντιμικροβιακές της ιδιότητες. Η βαφή αυτή φάνηκε να δίνει ένα μαύρο-μωβ χρώμα – σαν αυτό της Μάγισσας Μάτζικα Ντε Σπελ, της αιώνιας εχθρού του Σκρουτζ Μακ Ντακ. 

Σε μια προκλινική δοκιμή σε ζωντανά ποντίκια, το τρίχωμα αυτών χρωματίστηκε με τη νέα βαφή και παρακολουθήθηκε για 14 ημέρες. Το τρίχωμα διατήρησε το χρώμα του και το δέρμα των ποντικών παρέμεινε αναλλοίωτο σε αντίθεση με τα ποντίκια στα οποία χρησιμοποιήθηκε μια κοινή βαφή. Οι ερευνητές εφάρμοσαν επίσης διαλύματα της νέας χρωστικής σε ανθρώπινα δερματικά κύτταρα, σε ψάρια-ζέβρα αλλά και σε βλαστούς φασολιών, προκειμένου να αξιολογήσουν την ασφάλειά της. 

Έπειτα, η βαφή εφαρμόστηκε σε ντεκαπαρισμένα ανθρώπινα δείγματα μαλλιών. Διατηρήθηκε περίπου το 80% του χρώματός τους μετά από 30 λουσίματα με ένα κοινό σαμπουάν, σε σύγκριση με το 68%, στην περίπτωση μιας εμπορικής βαφής. Εκτός αυτού, παρατηρήθηκαν χαμηλότερα επίπεδα μικροοργανισμών που συμβάλλουν στην πρόκληση πιτυρίδας, σε σύγκριση με το αρχικό δείγμα. 

Πηγή: EurekAlert!